22 | 05 | 2012

Działy specjalne produkcji rolnej i ich opodatkowanie

Działalność rolniczą nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jedynym wyjątkiem są tak zwane działy specjalne produkcji rolnej, do których — zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych — zalicza się: uprawy roślin w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych; uprawy grzybów i ich grzybni; uprawy roślin

in vitro; fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego; wylęgarnie drobiu; hodowlę oraz chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych; hodowlę dżdżownic, hodowlę entomofagów, hodowlę jedwabników, prowadzenie pasiek, oraz chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

 Ze względu na wielkość produkcji nie zalicza się do działów specjalnych, między innymi: upraw roślin w szklarniach ogrzewanych i nieogrzewanych na powierzchni nieprzekraczającej 25 m2; upraw roślin w tunelach foliowych ogrzewanych na powierzchni do 50 m2; upraw roślin w tunelach nieogrzewanych - bez ograniczeń; upraw grzybów, o powierzchni do 25 m2; pasiek, jeżeli ich liczba nie przekracza 50 rodzin. Do działów specjalnych produkcji rolnej, bez względu na wielkość produkcji zalicza się: hodowlę jedwabników, dżdżownic i entomofagów; uprawy roślin in vitro.

Ustawodawca przewiduje dwa zasadnicze sposoby opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, tj. przy zastosowaniu norm szacunkowych oraz w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów (księgi rachunkowe).

O rodzaju i rozmiarach produkcji, a także o miejscu prowadzenia działalności producent informuje w deklaracji. Bez względu na to, która z metod ustalenia dochodu została przez producenta-podatnika wybrana, zaliczki na podatek dochodowy obliczane są w specyficzny sposób poprzez ustalenie ich w drodze decyzji przez urząd skarbowy.

Niezależnie od wybranego sposobu ustalania dochodu podatnicy, którzy osiągają dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, są obowiązani składać w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy urzędowi skarbowemu deklaracje według ustalonego wzoru o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku następnym - PIT-6. Jeżeli dochód z działów specjalnych produkcji rolnej będzie ustalany na podstawie ksiąg podatkowych, podatnicy składają ponadto urzędowi skarbowemu w ww. terminie informację o zamiarze zaprowadzenia księgi przychodów i rozchodów (księgi rachunkowej).

Termin do 30 listopada dotyczy tylko tych podatników, którzy już osiągają dochody z działów specjalnych produkcji rolnej i zamierzają prowadzić produkcję w roku następnym. Natomiast w przypadku rozpoczęcia prowadzenia działów specjalnych w ciągu roku podatnicy są obowiązani zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie siedmiu dni o rozpoczęciu w ciągu roku podatkowego prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej. W tym wypadku podatnicy ci składają deklaracje PIT-6, o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w tym roku. Podatnik winien ponadto zawiadamiać właściwy urząd skarbowy o zaistnieniu zmian w prowadzonej produkcji w stosunku do podanej w deklaracji oraz o zaprzestaniu lub rozpoczęciu w ciągu roku eksploatacji obiektów umożliwiających całoroczny cykl produkcji, również w terminie siedmiu dni.

Złożenie deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji PIT-6 wszczyna postępowanie w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej zarówno w sytuacji, gdy podatnik zadecyduje, że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej będzie ustalał przy zastosowaniu norm szacunkowych, jak i w sytuacji, gdy będzie go ustalał w oparciu o księgi.

Prowadzący działy specjalne produkcji rolnej i ustalający dochód czy to na podstawie ksiąg podatkowych, czy to w oparciu o normy szacunkowe zawsze będzie zobowiązany do odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy w wysokości określonej w decyzji PIT-7.

Miesięczne zaliczki na podatek dochodowy w wysokości ustalonej decyzją naczelnika urzędu skarbowego, obniżone o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej w tym miesiącu zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przy zachowaniu obowiązujących ograniczeń, tj. kwota składki nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki, podatnik zobowiązany jest wpłacać do kasy lub na rachunek urzędu skarbowego w terminach: za okres od stycznia do listopada - do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, za grudzień - w wysokości należnej za listopad - do 20 grudnia.

Należy podkreślić, iż zaliczki na poczet podatku dochodowego z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej podatnicy są obowiązani opłacać już od dnia rozpoczęcia prowadzenia działu specjalnego, określonego w PIT-6, a nie od daty uzyskania z tego tytułu dochodu, gdyż podstawą do ustalenia zaliczek jest zawsze rozmiar zamierzonej działalności. Natomiast rozliczenie podatku od faktycznie osiągniętych dochodów nastąpi dopiero w zeznaniu rocznym, składanym w urzędzie skarbowym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, kiedy do opodatkowania zostanie zgłoszony faktycznie uzyskany dochód bądź strata.

Podatnicy rozpoczynający w ciągu roku podatkowego prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej składają w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia deklarację PIT-6 o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji oraz dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego lub aktualizacyjnego na druku NIP-1 w związku z rozpoczęciem prowadzenia działów specjalnych w ciągu 30 dni od daty rozpoczęcia prowadzenia tej działalności.

Producenci rolni — jako osoby fizyczne prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej — mogą wybrać jeden z dwóch sposobów opodatkowania, w zależności od tego, co zostanie przyjęte za podstawę wyliczenia podatku od tej działalności. Podstawą opodatkowania może być: dochód rzeczywisty — ustalony na podstawie prowadzonej ewidencji zaszłości gospodarczych w postaci ksiąg podatkowych (np. księga przychodów i rozchodów); dochód szacunkowy — ustalony poprzez urząd skarbowy w oparciu o przeciętną, prawdopodobną dochodowość określonego rodzaju produkcji. Bez względu na to, która z metod ustalenia dochodu została przez producenta-podatnika wybrana zaliczki na podatek dochodowy obliczane są w specyficzny sposób — poprzez ustalenie ich wysokości w drodze decyzji administracyjnych przez urząd skarbowy.

Jeżeli podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej ustala dochód rzeczywisty z tej działalności na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub pełnych ksiąg rachunkowych, wówczas bierze pod uwagę faktycznie uzyskane przychody oraz wydatki poniesione w celu ich osiągnięcia. O zamiarze ewidencji zaszłości w postaci ksiąg podatkowych, podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej ma obowiązek zawiadomić urząd skarbowy przed rozpoczęciem roku podatkowego bądź przed rozpoczęciem prowadzenia tej działalności gospodarczej (jeśli nastąpi to w ciągu roku). Ustalenie przychodu z działów specjalnych produkcji rolnej odbywa się według takich samych zasad jak z każdego innego rodzaju działalności gospodarczej wytwórczej, handlowej czy usługowej. Istotne znaczenie mają przy tym takie pojęcia jak: przychód, dochód oraz koszty uzyskania przychodów. Przychód oznacza kwoty należne od odbiorców, nawet, jeżeli nie zostały faktycznie otrzymane, po ewentualnym wyłączeniu wartości zwróconych

Normy szacunkowe dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej obowiązujące w 2009 r. określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 września 2008r. w sprawie norm szacunkowych dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej (Dz. U. Nr 173, poz. 1073)- w odniesieniu do dochodów z roku 2008.

Tabela rodzajów i rozmiarów działów specjalnych produkcji rolnej (PDF)

Tabela normy na 2010 :

http://mofnet.gov.pl/_files_/podatki/od_osob_fizycznych/pit_2009/normy_na_2010podpisane09.09.pdf?PortalMF=075bc17e2a314776e4479838cf4cc52a