- Szczegóły
-
Nadrzędna kategoria: Podatki
-
Kategoria: Zasady Ogólne
-
Utworzono: poniedziałek, 22, czerwiec 2009 14:14
-
Opublikowano: poniedziałek, 22, czerwiec 2009 13:59
-
Joanna Barczak
-
Odsłony: 5277
Pensje zatrudnionych pracowników można od 01.01.2009r zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów już w miesiącu, za który są należne. Muszą być jednak wypłacone w terminie. Także składki ZUS od tych wynagrodzeń można rozliczyć w miesiącu, za który wynagrodzenia są należne, o ile spełnione zostaną warunki przewidziane w przepisach ustawy o podatku dochodowym. Z kolei wynagrodzenia m.in. z tytułu umów cywilnoprawnych są rozliczane w kosztach w dniu faktycznej wypłaty należności.
Od 1 stycznia 2009 r. terminowo wypłacane wynagrodzenia i inne należności, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 6 updof oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy, pracodawcy powinni rozliczać w kosztach podatkowych z zastosowaniem metody memoriałowej. Warunkiem stosowania tej metody, czyli zaliczenia wskazanych należności w ciężar kosztów podatkowych już w miesiącu, za który są należne, jest ich wypłata lub postawienie do dyspozycji pracownika w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony. Wynika to z art. 22 ust. 6ba updof i art. 15 ust. 4g updop.
Zasada ta dotyczy nie tylko wynagrodzenia zasadniczego, ale wszelkiego rodzaju świadczeń wynikających ze stosunku pracy, o których mowa w art. 12 ust. 1 updof, a w szczególności: wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatków, nagród, ekwiwalentów za niewykorzystany urlop i wszelkich innych kwot niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczeń pieniężnych ponoszonych za pracownika, jak również wartości innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Aby dochować terminu wypłaty świadczeń na rzecz pracowników, pracodawca musi wypłacić pracownikowi należne mu wynagrodzenie lub przynajmniej postawić je do jego dyspozycji. Postawienie wynagrodzenia do dyspozycji pracownika występuje wówczas, gdy pracodawca stworzy pracownikowi możliwość odbioru tego wynagrodzenia.
W przypadku przelewu wynagrodzenia na konto należy pamiętać, że pieniądze są postawione do dyspozycji pracownika w dniu uznania jego rachunku bankowego. Wówczas bowiem ma on możliwość swobodnego korzystania z pieniędzy.
Pracodawca, który spóźni się z wypłatą wynagrodzenia zaliczy je do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu, w którym je wypłacił lub postawił do dyspozycji. Wówczas mają zastosowanie przepisy zawarte odpowiednio w art. 23 ust. 1 pkt 55 updof i art. 16 ust. 1 pkt 57 updop.
Zasada memoriałowa potrącania kosztów w czasie dotyczy również składek na ubezpieczenia społeczne, w części finansowanej przez płatnika składek, składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W art. 22 ust. 6bb updof oraz art. 15 ust. 4h updop przyjęto zasadę, że składki te mogą być uznane za koszty podatkowe w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem, że składki zostaną opłacone:
1) z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu, za który są należne - w terminie wynikającym z odrębnych przepisów,
2) z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony - nie później niż do 15 dnia tego miesiąca.
Dotyczy to tych składek lub ich części, które są finansowane przez płatnika, czyli składek na:
-
ubezpieczenie emerytalne - w części finansowanej przez płatnika,
-
ubezpieczenie rentowe - w części finansowanej przez płatnika,
-
ubezpieczenie wypadkowe - w całości,
-
Fundusz Pracy - w całości,
-
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych - w całości.
Kierując się powołanymi przepisami można wskazać dwa sposoby rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne:
Pierwszy sposób stosują pracodawcy, którzy wynagrodzenia (lub inne świadczenia) ze stosunku pracy wypłacają w miesiącu, za który są one należne (np. pensja za maj płatna w maju)
Gdy wynagrodzenia są wypłacane (postawione do dyspozycji) w miesiącu, za który są należne, wówczas składki od nich (w części finansowanej przez pracodawcę) ujmuje się w kosztach podatkowych, w okresie którego dotyczą te składki, pod warunkiem zapłaty ich do ZUS w odpowiednim terminie.
Drugą zasadę stosują pracodawcy, którzy wypłacają wynagrodzenia (lub inne świadczenia) ze stosunku pracy dopiero po zakończeniu miesiąca.
Gdy wynagrodzenia za dany miesiąc terminowo są wypłacane (postawione do dyspozycji) w miesiącu następującym po miesiącu, za który są należne, możliwość memoriałowego rozliczenia składek ZUS (w części finansowanej przez pracodawcę) w kosztach podatkowych jest uzależniona od tego, czy zostaną wpłacone o miesiąc wcześniej niż przewiduje to ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.
przykład:
Wariant I
Wynagrodzenie za maj 2009 r. spółka wypłaciła 10 czerwca 2009 r. Składki na ubezpieczenia społeczne wpłaci do ZUS do dnia 15 lipca 2009 r. Wynagrodzenia zaliczyła do kosztów w maju 2009 r., natomiast składki (w części finansowanej przez płatnika), mimo że zachowała termin przewidziany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, będzie mogła zaliczyć do kosztów dopiero w lipcu.
Wariant II
Wynagrodzenie za maj 2009 r. spółka wypłaciła 10 czerwca 2009 r. Składki na ubezpieczenia społeczne wpłaciła do ZUS 15 czerwca 2009 r. (miesiąc przed terminem przewidzianym przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Wynagrodzenia i składki (w części finansowanej przez płatnika) zaliczyła do kosztów w maju 2009 r.
Wariant III
Wynagrodzenie za maj 2009 r. spółka wypłaciła 12 czerwca 2009 r. Składki na ubezpieczenia społeczne wpłaciła do ZUS 15 czerwca 2009 r. (miesiąc przed terminem przewidzianym przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Wynagrodzenia za maj zostały wypłacone z opóźnieniem. Skutkiem tego zarówno wynagrodzenia, jak i składki na ubezpieczenia społeczne (w części finansowanej przez płatnika) będą kosztem uzyskania przychodów w czerwcu 2009 r.
Od 1 stycznia 2009 r. nie uległy zmianie zasady rozliczania wydatków powstałych z tytułu wypłaty należności wynikających z zawartych umów cywilnoprawnych. Tego rodzaju wydatki można zaliczać do kosztów uzyskania przychodów na zasadzie kasowej.
Wynika to z art. 23 ust. 1 pkt 55 updof i art. 16 ust. 1 pkt 57 updop. Przepisy te stanowią, że wynagrodzenia z tytułów wymienionych m.in. w art. 13 pkt 2, 4-9 i 18 updof mogą być kosztem podatkowym dopiero z chwilą wypłaty (postawienia do dyspozycji). Są to następujące należności:
1) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych,
2) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi,
3) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek,
4) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników (za wyjątkiem przychodów, które na mocy art. 14 ust. 2 pkt 10 updof są zaliczane do przychodów z działalności gospodarczej) i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej,
5) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych,
6) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej
7) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej,
8) przychody z praw majątkowych w szczególności z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.
Podobnie sytuacja wygląda ze składkami na ubezpieczenia społeczne. Składki opłacane przez płatnika od należności m.in. z tytułu umowy zlecenia lub umowy o dzieło stanowią koszt podatkowy w dniu faktycznego ich opłacenia do ZUS
