20 | 05 | 2012

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Osiągając dochody z pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w Polsce.  Sposób rozliczenia tego typu dochodów regulują umowy dwustronne o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierane przez Polskę z innymi krajami.
Umowy te przewidują dwie metody określające obowiązki podatkowe osób wykonujących pracę najemna za granicą:
  • metoda wyłączenia z progresją,
  • metoda zaliczenia proporcjonalnego.
Ustalenie, która metoda obliczenia podatku należnego będzie miała zastosowanie w danym przypadku wynika z treści umowy.
Metoda wyłączenia z progresją polega na tym, że w Polsce wyłącza się z podstawy opodatkowania dochód osiągnięty za granicą, jednak dla ustalenia stawki podatku od pozostałego dochodu – osiągniętego w Polsce – stosuje się stawkę podatku właściwą dla całego dochodu, tzn. łącznie z dochodem osiągniętym za granicą.
  1. Do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, które zostały osiągnięte w Polsce, należy dodać dochody osiągnięte za granicą i od sumy tych dochodów obliczyć podatek wg obowiązującej skali podatkowej.
  2. Następnie ustalić stopę % jako stosunek kwoty podatku obliczonego wg skali podatkowej do łącznych dochodów podatnika (krajowych i zagranicznych).
  3. Obliczoną stopę % należy zastosować tylko do dochodu osiągniętego w Polsce.
W przypadku tej metody, nie odlicza się podatku zapłaconego za granicą.

Metodę tę stosuje się między innymi do dochodów z pracy najemnej w umowach z następującymi państwami: Albania, Austria – od 2009, Bangladesz, Białoruś, Bułgaria, Cypr, Chiny, Chorwacja, Czechy, Estonia, Filipiny, Francja, Grecja, Hiszpania, Indie, Indonezja , Irlandia, Izrael, Japonia, Jordania, Kanada, Liban, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Maroko, Meksyk, Mongolia, Norwegia, Nowa Zelandia, Niemcy, Pakistan, Portugalia, Republika Południowej Afryki, Rumunia, Singapur, Słowenia, Słowacja, Sri Lanka, Szwajcaria, Tajlandia, Tunezja, Turcja, Węgry, Wietnam, Włochy , od 2007 roku Wielka Brytania i Irlandia Północna, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie i od 2006 roku Szwecja.
Jeżeli dochód zagraniczny jest jedynym dochodem podatnika w danym roku nie ma on obowiązku złożenia w Polsce zeznania podatkowego.

Metoda proporcjonalnego odliczenia polega na tym, że cały dochód danej osoby, w tym dochód uzyskany poza Polską, będzie podlegał opodatkowaniu w Polsce.
W metodzie odliczenia proporcjonalnego dochody uzyskane za granicą łączy się z dochodami uzyskanymi w Polsce. Od ich sumy oblicza się podatek dochodowy wg skali i od tego podatku odejmuje się kwotę podatku zapłaconego za granicą. Odliczenie podatku nie może przekroczyć części podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w obcym państwie.
Zasada ta obowiązuje także wówczas, gdy w Polsce nie uzyskano w roku podatkowym żadnych dochodów.
Metodę tę stosuje się między innymi do dochodów z pracy najemnej w umowach z następującymi państwami: Armenia, Australia, Belgia , Chile, Dania, Egipt, Finlandia, Islandia , Kazachstan, Kirgistan, Korea Płd., Kuwejt, Macedonia, Malezja, Mołdawia, Rosja, Syria, Tadżykistan, Ukraina, Uzbekistan, USA, od roku 2005 – Holandia, w latach 2006 – 2008 Austria.
Podatnik powracający z zagranicy ma obowiązek wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19% osiągniętego dochodu w terminie do 20-go dnia następującego po miesiącu, w którym wrócił do kraju. Zaliczkę można pomniejszyć o wysokość podatku zapłaconego za granicą.
Zastosowanie tej metody oznacza , że bez względu na to czy podatnik oprócz dochodów zagranicznych osiągnął dochody w Polsce czy też nie, musi dokonać rozliczenia w polskim urzędzie skarbowym. Metoda odliczenia proporcjonalnego jest stosowana także w przypadku gdy dochód został osiągnięty w państwie, z którym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przy obliczaniu podatku należy zwrócić szczególną uwagę na zagadnienia o szczególnym znaczeniu dla wysokości należnego podatku, a mianowicie:
  • Podatnicy mają prawo do pomniejszania swoich dochodów osiąganych za granicą o przysługujące diety. Od 2007 roku można w rozliczeniu podatkowym uwzględnić 30% diety za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku pracy. Zgodnie z przepisem przejściowym, nowe zasady rozliczania diet miały już zastosowanie do dochodów uzyskanych w 2006 roku .
  • Wysokość diet ustalona jest w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 roku w sprawie wysokości i warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. z 2002 r. Nr 236 poz. 1991),
  • Diety odliczamy tylko w przypadku osiągania dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą i ze stypendiów zagranicznych.
  • Koszty uzyskania przychodu – zgodnie z ustawą o podatku dochodowym przysługują zryczałtowane koszty uzyskania – (w 2010 r. – 111,25 zł za każdy miesiąc),
  • Składki ubezpieczenia społecznego – płacone do polskiego systemu ubezpieczeń. W rozliczeniu za 2009 rok można odliczyć składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zapłacone w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej lub w innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego bądź w Konfederacji Szwajcarskiej ale tylko wówczas gdy wcześniej nie zostały odliczone w tych państwach.
  • Dochody z pracy najemnej wykonywanej za granicą powinny zostać wykazane na formularzu podatkowym PIT-36 i załączniku PIT/ZG.
w załączniku PIT/O (rubryka 40 lub 41) – zgodnie z art.27g ust.1 updof – podatnicy osiągający dochody z zagranicy, w krajach gdzie ma zastosowanie metoda odliczenia proporcjonalnego, mają prawo skorzystać z tzw. „ulgi na powrót” . Odliczeniu podlega kwota stanowiąca różnicę między podatkiem obliczonym przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego, a kwotą podatku obliczonego za ten rok podatkowy przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją. Powyższa ulga dotyczy pracujących m.in. w Belgii, Danii, Holandii , Finlandii, Islandii .