Dokumenty

Dla skorzystania z ulgi niezbędne są dokumenty dowodzące posiadania dzieci: odpisy aktu urodzenia, wyroki sądów w sprawach adopcyjnych. W zakresie przypadków szczególnych niezbędne też będą wyroki rozwodowe czy ustanawiające separację.

Jeżeli dziecko przebywa u obojga rodziców na zmianę - warto zawrzeć porozumienie albo spisać protokół potwierdzający odpowiednio, u kogo dziecko będzie przebywać w roku nadchodzącym, albo u kogo dziecko przebywało w roku minionym.

Oboje rodzice decydują, czy odliczają kwotę ulgi od podatku wynikającego z zeznania wspólnego, czy w określonych częściach od podatku wynikającego z zeznań odrębnych..

Gdyby po złożeniu zeznania rocznego okazało się, że z jakiegoś powodu ulga nie przysługiwała (decyzje przyznające władzę rodzicielską zostały uchylone, unieważnione itp. ze skutkiem wstecznym), wówczas należałoby skorygować zeznania roczne i zapłacić należny podatek dochodowy z odsetkami od pierwotnego terminu płatności.

Z ulgi prorodzinnej mogą skorzystać jedynie podatnicy rozliczający się na zasadach ogólnych. Nie tylko jednak poprzez złożenie PIT-36 czy PIT-37. Podatnik, którego rozlicza zakład pracy (PIT-40) albo ZUS (PIT-40A/11A) również może poprosić pracodawcę albo ZUS o uwzględnienie w rozliczeniu PIT-40 czy PIT-40A kwoty ulgi prorodzinnej. W ten sposób pracownik czy świadczeniobiorca będzie mógł skorzystać z dobrodziejstwa rozliczenia go przez zakład pracy albo ZUS, nawet gdy będzie chciał skorzystać z ulgi prorodzinnej.

Dla skorzystania z ulgi prorodzinnej w PIT-40 niezbędne jest złożenie pracodawcy przed 10 stycznia 2009 r. oświadczenia PIT-12. ZUS rozliczy świadczeniobiorcę na PIT-40A z urzędu, bez żadnego wniosku. Jednak w obu przypadkach niezbędne jest złożenie dodatkowo oświadczenia o uprawnieniach do ulgi prorodzinnej - również przed 10 stycznia 2009 r..

Od 1 stycznia 2009 r. - dużym w skrócie

Takie zasady obowiązywać będą od rozliczeń PIT rocznych za rok 2009 (PITy składane w 2010 r.):

Od podatku dochodowego podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

• wykonywał władzę rodzicielską,
• pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
• sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

dliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1. Odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

• na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
• wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie ww. zasadami za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym PIT, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów –imiona , nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

• odpis aktu urodzenia dziecka,
• zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
• odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą,
• zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Przepisy ww. stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci:

• dziecka, bez względu na jego wiek, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną, albo
• dziecka do ukończenia 25 lat, uczącego się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty (np. gimnazjum) lub w przepisach o szkolnictwie wyższym (np. uniwersytet czy wyższa szkoła zawodowa), lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym dziecko to nie uzyskało dochodów:
  • opodatkowanych na zasadach ogólnych według skali podatkowej, lub
  • dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,
  • z wyjątkiem:
    •  
      • dochodów wolnych od podatku dochodowego (np. alimentów);
      • renty rodzinnej;
      • dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku (w 2008 r. do ok. 3092 zł). 

w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Ulga prorodzinna nie przysługuje gdy zastosowanie znajdą zasady opodatkowania:

• podatkiem liniowym 19%;
• ryczałtem ewidencjonowanym (z wyjątkiem wynajmujących prywatnie, nie w ramach działalności gospodarczej, którzy zachowują prawo do wspólnego rozliczenia);
• kartą podatkową;
• zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych;
• podatkiem tonażowym.