UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Dochody zagraniczne

Drukuj
Nadrzędna kategoria: Poradnik Podatnika Kategoria: Krajowa Informacja Podatkowa Opublikowano: środa, 23, marzec 2011 Cezary Socha
Zmiana wielkości czcionki

DOCHODY ZAGRANICZNE

Obowiązki podatkowe osób osiągających dochody za granicą zależą od miejsca ich zamieszkania, rodzaju uzyskiwanych dochodów oraz regulacji zawartych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jeżeli miejsce zamieszkania danej osoby (nawet mimo długotrwałego pobytu za granicą) nadal pozostaje w Polsce, podatnik ma obowiązek z wszystkich dochodów uzyskanych w danym roku podatkowym rozliczyć się w kraju.

Do dochodów zagranicznych należą między innymi:

  • dochody z pracy najemnej,

  • emerytur i rent,

  • dochody z działalności wykonywanej osobiście,

  • dochody z kapitałów pieniężnych,

  • z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą,

  • dochody z nieruchomości,

  • stypendia.

Również obcokrajowcy, mający ograniczony obowiązek podatkowy, określone kategorie dochodów mają obowiązek rozliczyć w Polsce.

Roszczenia podatkowe poszczególnych państw – a zatem i Polski – bazują na dwóch zasadach:

 

ZASADA REZYDENCJI

(art. 4a updof) – z zasadą rezydencji ściśle związany jest nieograniczony obowiązek podatkowy (art. 3 ust. 1 i ust. 1a updof). Zgodnie z tymi przepisami osoby fizyczne, mające miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Od 2007 r. ustawodawca wprowadził do ustawy (art. 3 ust 1a updof) definicję „osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium RP”. Zgodnie z nim, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP, uważa się osobę fizyczną, która:

  • posiada na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), czyli miejsce, z którym wiążą się powiązania rodzinne (tzw. ognisko domowe – miejsce gdzie w danym państwie jest najbliższa rodzina np. małżonek i dzieci) i ekonomiczne podatnika (miejsce wykonywania pracy, a także np. miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, politycznej, lub miejsce, z którego podatnik zarządza swoim mieniem) lub

  • przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym (nie musi to być pobyt nieprzerwany - należy zliczyć dni, w których przebywał na terenie kraju.

 

ZASADA ŹRÓDŁA

zgodnie z nią, obowiązkiem podatkowym objęte są wszelkie dochody powstałe na terytorium danego państwa, niezależnie czy podmiot ma w nim miejsce zamieszkania. Na tej zasadzie oparta jest konstrukcja ograniczonego obowiązku podatkowego (art. 3 ust. 2a i ust. 2b updof).

Art. 3 ust. 2b – za dochody (przychody) osiągane na terytorium RP, uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

  • pracy wykonywanej na terytorium RP na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

  • działalności wykonywanej osobiście na terenie RP, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

  • działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium RP,

  • położonej na terytorium RP nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

 

Zgodnie z art. 4a, przepis art. 3 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (dalej: upo), których RP jest stroną.

Ustalenie czy dany podatnik podlega ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w danym kraju możliwe jest po analizie konkretnego przypadku.

Umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed polskim wewnętrznym prawem podatkowym tzn. ustawą.

W każdej umowie – przy poszczególnych kategoriach dochodów – występują pojęcia:

Dochód podlega opodatkowaniu tylko w Umawiającym się państwie

oznacza, że drugie państwo nie może opodatkować tej kategorii dochodu nawet wówczas, gdyby to pierwsze państwo w ogóle jej nie opodatkowało (np. zgodnie z umową jakiś dochód podlega opodatkowaniu w Niemczech, ale niemieckie wewnętrzne prawo podatkowe zwalnia ten dochód z opodatkowania, to Polska nie ma prawa go opodatkować.

Dochód może być opodatkowany w Umawiającym się państwie

oznacza, że dochód ten jest opodatkowany w tym państwie.

Określenie „może być opodatkowany” nigdy nie zezwala podatnikowi na wybór miejsca opodatkowania, lecz daje możliwość opodatkowania dochodu danemu państwu, gdy jego wewnętrzne prawo przewiduje takie opodatkowanie, czyli jest to przywilej danego państwa a nie podatnika (SIP 130231)

 

MIEJSCE ZAMIESZKANIA

Określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która wg prawa tego Państwa podlega tam obowiązkowi podatkowemu, z uwagi na jej miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, czy siedzibę zarządu.

Przy czym - (zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy) - za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski (dla potrzeb updof) uważa się także osobę fizyczną, która:

  • posiada w Polsce centrum swoich interesów osobistych lub gospodarczych (czyli ośrodek interesów życiowych), lub

  • przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

 

Obie te przesłanki nie muszą być spełnione łącznie.

Miejsca zamieszkania nie należy mylić z miejscem stałego pobytu. Definicję stałego pobytu określa ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych - art. 6 ust. 1 (Dz.U.06.139.993). Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania, czego konsekwencją jest dopełnienie obowiązku meldunkowego.

 

WAŻNE

O miejscu zamieszkania - nie decyduje sam fakt długotrwałego przebywania za granicą.

W przypadku, gdy podatnik deklaruje więcej niż jedno miejsce zamieszkania lub nie potrafi go określić w ogóle – stosuje się następujące zasady:

Jeżeli osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to:

  1. osobę taką uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania. Jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (czyli ośrodek interesów życiowych);

  2. jeżeli nie można ustalić, z którym Państwem osoba ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym Państwie, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym zwykle przebywa;

  3. jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa w żadnym z Państw, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania na terytorium tego Państwa, którego jest obywatelem; (obywatelstwo ma marginalne znaczenie w sprawach opodatkowania i umowa posługuje się tym pojęciem tylko w tym miejscu, bo co do zasady posługujemy się pojęciem miejsca zamieszkania).

  4. jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to władze Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia – tzn. Ministerstwa Finansów lub administracje podatkowe obydwu Państw ustalą, w którym kraju należy dochód uzyskany przez taką osobę opodatkować. SIP 141208

 

Osiągając dochody z zagranicy musimy pamiętać o tym, że:

  1. dochody z tego samego źródła nie mogą być co do zasady opodatkowane podwójnie tzn. w Polsce i za granicą,

  2. sposób opodatkowania poszczególnych dochodów uzyskanych za granicą wynika z umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz updof; jeżeli nie ma umowy sposób opodatkowania reguluje tylko updof.

 

Zwolnienia poszczególnych kategorii dochodów, które wynikają z umów międzynarodowych mają zastosowanie nawet wówczas, gdy nie potwierdza tych zwolnień updof

Uwaga

W przypadku zmiany rezydencji podatkowej w trakcie roku, podatnik jest zobowiązany rozliczyć się w państwie rezydencji ze wszystkich swoich dochodów osiągniętych w okresie, w którym miał w tym państwie miejsce zamieszkania (z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania).

Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach należnego za dany rok podatkowy podatku dochodowego od osób fizycznych dla podatników, którzy zmienili miejsce zamieszkania lub pobytu, wskutek czego właściwy stał organ podatkowych inny niż dotychczasowy - jest organ podatkowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu w ostatnim dniu roku podatkowego, a gdy zamieszkanie lub pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustał przed tym dniem - według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu na jej terytorium.

OPODATKOWANIE REZYDENTÓW GDY ZAWARTO UMOWĘ

Uwaga

Metody unikania podwójnego opodatkowania stosujemy tylko w sytuacji, kiedy zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody podlegają opodatkowaniu za granicą. Natomiast jeżeli podatnik uzyskał dochody w państwie obcym, ale zgodnie z umową podlegają one opodatkowaniu tylko w kraju rezydencji, to nie stosujemy metody, bowiem nie dojdzie do podwójnego opodatkowania.

Są 2 metody unikania podwójnego opodatkowania:

METODA WYŁĄCZENIA Z PROGRESJĄ

oznacza, że w Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód osiągnięty w drugim państwie, jednak dla ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce, stosuje się stopę podatku obliczoną dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem osiągniętym w drugim państwie – art. 27 ust. 8 updof.

Obliczenie podatku z uwzględnieniem tej metody przedstawia się następująco:

  1. Do dochodów (określonych zgodnie z art. 26 ustawy) uzyskanych w Polsce dodajemy dochody uzyskane w obcym państwie i obliczamy podatek wg skali z art. 27.

  2. Obliczony podatek dzielimy przez łączne dochody (uzyskane w Polsce i za granicą) i mnożymy przez 100% uzyskując w ten sposób stopę procentową wg której obliczymy należy podatek od dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym,

czyli:

I. (obliczony wg skali podatek od łącznych dochodów z Polski i zagranicy : łączne dochody) x 100% = stopa procentowa wg której obliczymy podatek od dochodów, które podlegają opodatkowaniu w Polsce,

II. obliczona stopa procentowa x dochody uzyskane w Polsce = podatek należny

 

Zob. przykład 1, 1a, 1b

 

Uwaga

Przy wyliczeniu stopy procentowej dochód zwolniony (ten uzyskany za granicą) dodajemy do podstawy opodatkowania (poz.167 PIT-36) a nie do dochodu określonego zgodnie z art. 9 ust. 2 updof (tj. do nadwyżki przychodu nad kosztami). Wynika to z treści art. 27 ust.8 updof który odsyła do dochodów podlegających opodatkowaniu zgodnie z ust. 1. Zgodnie z tym przepisem podatek pobiera się od podstawy opodatkowania.

Metodę tę stosuje się m.in. do dochodów z pracy najemnej np. w umowach z następującymi państwami:

Austria (w latach 2006-2008 met. odliczenia proporcjonalnego), Chiny (nie dotyczy Hong Kongu – DZ.Urz. MF 08.2.16 – SIP 172800, Makao – SIP 31197),Czechy, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Jugosławia*, Kanada, Norwegia, Niemcy, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja (od dnia 1 stycznia 2006 r.), Wielka Brytania i Irlandia Północna (od dnia 1 stycznia 2007 r. nie dotyczy Wyspy Jersey – SIP 206454 oraz Wyspy Guernsey - SIP 157876) Włochy,

* Umowa zawarta z Jugosławią dotyczy państw, które się od niej odłączyły (z niej powstały).

Przy czym z:

  • Serbią – obowiązuje umowa między Rządem RP a Federalnym Rządem Federalnej Republiki Jugosławii z dnia 12.06.1997r (Dz. U. z 2001 r. Nr 104, poz. 1137) – jest tylko jednostronna nota o przejęciu sukcesji prawnej umów zawartych z Jugosławią – nie ma oficjalnej jej publikacji, bo nie ma porozumienia w tym zakresie między Serbią i RP,

  • Czarnogórą – j.w.

  • Bośnią i Hercegowiną – obowiązuje umowa między PRL i Socjalistyczną Republiką Jugosławii z dnia 10.01.1985r. (Dz. U. z 1986r. Nr 20, poz. 102 – umowa obowiązuje na mocy porozumienia w formie wymiany not między Rządem RP a Rządem Bośni i Hercegowiny o sukcesji prawnej Bośni i Hercegowiny w stosunku do umów podpisanych między RP a byłą Socjalistyczną Federacyjną Republiką Jugosławii z dnia 22.12.2006r (M.P. z 2008r Nr 52, poz. 462).

 

Z Kosowem nie ma żadnych postanowień w zakresie przejęcia sukcesji prawnej umów, co oznacza, że nie stosujemy w stosunku do tego państwa żadnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

METODA ODLICZENIA PROPORCJONALNEGO

oznacza, że dochód osiągnięty za granicą jest opodatkowany w Polsce, ale od należnego podatku odlicza się podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to możliwe jest (zgodnie z updof oraz postanowieniami umów), tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie - art. 27 ust. 9 updof oraz odpowiednie uregulowania w umowach.

 

Uwaga

Przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego obowiązek wykazania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego za granicą istnieje zawsze, bez względu na to czy oprócz dochodów z zagranicy podatnik uzyskał w Polsce inne dochody opodatkowane według skali podatkowej.

Odliczenie, w ramach proporcji, podatku zapłaconego w innym państwie jest obowiązkiem podatnika. Nie ma możliwości nieodliczenia podatku zapłaconego w innym państwie nawet gdy podatnik spodziewa się otrzymania jego zwrotu w latach następnych.

Obliczenie proporcji wg której możemy odliczyć zapłacony za granicą podatek, przedstawia się następująco:

  • do dochodów polskich dodajemy dochody uzyskane w państwie obcym i obliczamy podatek wg skali podatkowej (do ustalenia podatku bierzemy podstawę obliczenia podatku). Następnie obliczony podatek mnożymy przez dochód (przychód – koszty) uzyskany za granicą i dzielimy przez łączne dochody (przychód – koszty),

czyli:

  • (obliczony podatek wg skali od dochodów łącznych z Polski i zagranicy x dochód uzyskany za granicą) : łączne dochody = limit podatku zapłaconego za granicą podlegającego odliczeniu

 

Uwaga

W sytuacji kiedy podatnik uzyskuje dochody z dwóch (i więcej) państw, z którymi obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia, limit podatku do odliczenia oblicza się oddzielnie dla dochodów uzyskanych w poszczególnych państwach, bowiem art. 27 ust. 9 updof stanowi, iż odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w obcym państwie (a nie obcych państwach).

Metodę tę stosuje się m.in. do dochodów z pracy najemnej np. w umowach z następującymi państwami:

  • Australia, Belgia (od dnia 1 stycznia 2005 r.), Dania, Finlandia (od dochodów uzyskanych z pracy najemnej od dnia 1 stycznia 2011 r. - metoda wyłączenia z progresją), Holandia (od dnia 1 stycznia 2004 r.), Islandia, Rosja, USA.

 

UWAGA!!!

W niektórych umowach istnieją szczególne zapisy dotyczące dochodów, które zgodnie z nimi są zwolnione w jednym umawiającym się państwie. W tym przypadku jeżeli dochód osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie jest zwolniony od podatku w tym Państwie, to Państwo to może tym niemniej przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub majątku takiej osoby wziąć pod uwagę zwolniony od podatku dochód. – jest tak np. w umowie z Egiptem – art. 24 ust. 2

Natomiast umowa z Danią przewiduje jeszcze inne uregulowanie: jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie osiąga dochód lub posiada majątek, który zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji podlega opodatkowaniu tylko w drugim Umawiającym się Państwie, to pierwsze Umawiające się Państwo może włączyć ten dochód lub majątek do podstawy opodatkowania, jednakże powinno zezwolić na odliczenie od podatku od dochodu lub od podatku od majątku tej części podatku od dochodu lub podatku od majątku, która w zależności od konkretnego wypadku przypada na dochód lub majątek posiadany w drugim Umawiającym się Państwie – art. 22 lit c.

GDY BRAK JEST UMOWY

Jeżeli osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce, uzyska dochody w kraju, z którym nie została podpisana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. Arabia Saudyjska, Libia, Afganistan, Brazylia), to dochody te podlegają opodatkowaniu w Polsce przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego – art. 27 ust. 9a updof.

DWIE METODY JEDNOCZEŚNIE

Rozliczenie podatku dochodowego od dochodów uzyskanych w roku podatkowym z tytułu pracy wykonywanej w Polsce, Niemczech (progresja) oraz Holandii (proporcja), będzie wyglądać następująco:

  1. do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym (Polska, Holandia) dodaje się dochody zwolnione od tego podatku (Niemcy) i od sumy tych dochodów oblicza się podatek wg skali;

  2. ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów; w celu obliczenia ww. stopy procentowej należy: kwotę podatku obliczonego wg skali zgodnie z pkt 1 podzielić przez sumę dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym i zwolnionych od tego podatku (Polska, Holandia, Niemcy), a następnie pomnożyć przez 100;

  3. ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym (Polska, Holandia);

  4. podatek obliczony zgodnie z pkt 3 pomniejsza się o podatek zapłacony za granicą, odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym;

w celu obliczenia ww. limitu należy: kwotę podatku obliczonego wg skali od łącznych dochodów podlegających opodatkowaniu (Polska, Holandia) należy pomnożyć przez kwotę dochodu uzyskanego za granicą (Holandia), a następnie podzielić przez kwotę łącznego dochodu podlegającego opodatkowaniu (Polska, Holandia).

Zob. przykład 3

ZASADY WYNIKAJĄCE Z WPROWADZENIA ART. 27g updof

Powyższy przepis został wprowadzony art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium RP (Dz. U. z 2008r. Nr 143, poz. 894), służy zagwarantowaniu podatnikom zasady sprawiedliwości podatkowej wymienionej w art. 84 Konstytucji, która jest urzeczywistniana poprzez powszechność i równość opodatkowania. Regulacja ta ma zastosowanie do przychodów (dochodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2008r.

Zgodnie z jego brzmieniem podatnik podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, rozliczający się na zasadach przewidzianych w art. 27 ust. 9 i ust. 9a (metoda proporcjonalnego odliczenia) uzyskane w roku podatkowym poza terytorium RP dochody ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14 lub z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium RP działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi ma prawo odliczyć od podatku dochodowego, obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, kwotę stanowiącą różnicę między podatkiem obliczonym metodą odliczenia proporcjonalnego, a kwotą podatku obliczonego metodą wyłączenia z progresją.

 

Ważne

Obliczając podatek metodą wyłączenia z progresją należy wziąć pod uwagę dochód (tj. podstawę opodatkowania określoną w art. 26 updof, czyli dochód pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne w tym również zagraniczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2a ustawy). Możliwość odliczenia składek nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów upo, których stroną jest Polska. Stosując tę metodę (na potrzeby obliczenia ulgi abolicyjnej) traktujemy dochód uzyskany w państwie, z którym podpisana umowa upo przewiduje metodę proporcjonalego odliczenia, jak dochód zwolniony od opodatkowania na podstawie umowy. Dlatego też do obliczenia podatku metodą stopy procentowej należy uwzględnić dochód bez pomniejszania go o zagraniczne składki na ubezpieczenie społeczne przypadające na ten dochód.

W przypadku wspólnego rozliczania małżonków, z których każdy uzyskał dochód w Polsce i za granicą, należy obliczyć „wspólną ulgę” jako różnicę między podatkiem od łącznych dochodów małżonków obliczonym metodą odliczenia proporcjonalnego a podatkiem od łącznych dochodów z zastosowaniem metody wyłączenia z progresją.

Powyższego odliczenia nie stosuje się, gdy dochody uzyskane zostaną w krajach i na terytoriach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Patrz Rozporządzenie MF w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych z 16.05.2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 94, poz.790)

Zob. przykłady 2 , 2a , 2b, 2c, 2d

Przepisem art. 15 pkt 1 ustawy z 25.07.2008r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium RP ( Dz. U. z 2008r. Nr 143, poz. 894) dodano do ustawy o zryczałtowanym podatku art. 13a zgodnie z którym do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, obniżonego zgodnie z art. 13 stosuje się odpowiednio art. 27g ustawy o podatku dochodowym.

ŻRÓDŁA PRZYCHODÓW

O tym do jakiego źródła przychodów w świetle umów upo należy kwalifikować konkretne dochody każdorazowo decyduje treść upo, a także to jak ten dochód kwalifikowany jest w świetle prawa państwa źródła (państwa, w którym dochód został osiągnięty).

W sytuacji, gdy z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wynika, że uzyskany dochód podlega opodatkowaniu w Polsce, to o źródle opodatkowania (w tym o kosztach) decydują przepisy polskiej ustawy.

Np. w świetle prawa niemieckiego dochody z tytułu zasiłku chorobowego wypłacanego z ubezpieczeń społecznych (socjalnych) są traktowane jako dochód z pracy najemnej – zatem do ustalenia czy taki zasiłek wypłacony w Niemczech będzie podlegał opodatkowaniu w Polsce należy brać pod uwagę uregulowania art. 15 umowy z RFN – Polska (praca najemna) a nie art. 22 umowy (inne dochody), mimo, że w świetle uregulowań updof należały ten przychód zakwalifikować do przychodów z innych źródeł.

 

PRACA NAJEMNA

Generalną zasadą jest to, że pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia z tytułu pracy najemnej - osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie - podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca jest wykonywana w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to otrzymane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Ważne jest to, gdzie praca jest wykonywana, a nie skąd przekazywana jest zapłata za nią.

 

Uwaga

Z uwagi na to, iż często zdarzają się sytuacje, że Polak zatrudniony jest przez przedsiębiorcę zagranicznego (np. Niemca), ale praca na podstawie zawartej umowy wykonywana jest w innym państwie (np. Emiraty Arabskie), dla celów ustalenia, jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania (jaką umowę) należy zastosować, istotnym jest miejsce wykonywania pracy (w tym przypadku należy sięgnąć do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej z Emiratami).

Dochody z pracy mogą być jednak opodatkowane w państwie, gdzie podatnik ma miejsce zamieszkania, pomimo że pracę wykonuje w drugim państwie dotyczy to pracowników oddelegowanych przez zakład do pracy za granicą.

Możliwe to jest tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie 3 poniższe warunki:

  1. pracownik musi przebywać w drugim Państwie przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas każdego dwunastomiesięcznego okresu, rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku podatkowym (poniżej ½ roku) lub (wg postanowień niektórych umów) przez okres lub okresy nie przekraczające 183 dni w danym roku podatkowym, i

  2. wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie i

  3. wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie.

 

Uwaga

W celu prawidłowego opodatkowania dochodu polskich rezydentów oddelegowanych do pracy za granicą na okres nieprzekraczający 183 dni przez pracodawcę, który na terytorium danego państwa prowadzi kilka budów trwających już ponad 12 miesięcy, a budowa na której pracuje pracownik trwa dopiero np. 3 miesiące należy ustalić, czy prowadzone za granicą budowy stanowią jedność pod względem handlowym i geograficznym. Zgodnie z Komentarzem do MK OECD, jeżeli budowy te są spójne pod względem handlowym i geograficznym, mimo braku jednego kontraktu na wszystkie budowy (jako przykład Komentarz do MK podaje budowę szeregu domów), wówczas uznaje się, iż przedsiębiorstwo prowadzi na terytorium drugiego kraju zakład.

W przypadku posiadania przez polskiego pracodawcę zakładu na terytorium państwa, w którym oddelegowany pracownik wykonuje pracę, w dalszej kolejności należy ustalić kto wypłaca pracownikowi wynagrodzenie, czy jest to polski pracodawca, czy też położony za granicą zakład.

Ustalenie, czy pracodawca posiada za granicą zakład i kto wypłaca oddelegowanemu pracownikowi wynagrodzenie, jest konieczne, z tego względu, że wynagrodzenie takiego pracownika podlega opodatkowaniu na zasadach przewidzianych na ogół w art. 15 ust. 2 umów o upo (Praca najemna) wyłącznie w sytuacji, gdy wszystkie warunki zawarte w tym ustępie zostaną spełnione jednocześnie. Niewypełnienie, któregokolwiek z warunków spowoduje, iż pracownik będzie opodatkowany na zasadach przewidzianych w umowach w ust. 1 artykułów dotyczących Pracy najemnej, zarówno w Polsce, jak i w państwie, gdzie wykonuje pracę począwszy od pierwszego dnia wykonywania pracy za granicą.

 

183 DNI

I. Zapis w umowach o upo: ,,Pracownik przebywał w drugim państwie nie dłużej niż 183 dni w danym roku kalendarzowym” (np. umowa z Francją, USA) oznacza, że należy liczyć oddzielnie okres 183 dni dla każdego roku kalendarzowego.
Przykład:
Jan Nowak zatrudniony przez polską spółkę w okresie od 01.08.2008 do 30.04.2009 wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy na terenie Francji.
W tym przypadku dochody Jana Nowaka podlegają opodatkowaniu w Polsce, gdyż zarówno w roku kalendarzowym 2008, jak i 2009 jego pobyt we Francji nie przekroczył 183 dni.

II. Natomiast zapis: ,,Pracownik przebywał w … nie dłużej niż 183 dni podczas dwunastomiesięcznego okresu rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku podatkowym” (np. umowa z Niemcami, Wielką Brytanią, Belgią, Holandią), należy liczyć uwzględniając łączny okres pobytu za granicą w trakcie ostatnich 12-stu miesięcy.
Jeżeli łączny okres pobytu pracownika za granicą (np. na terenie Niemiec) przekroczy 183 dni w okresie kolejnych dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym to wówczas dochód takiego pracownika będzie podlegał opodatkowaniu w obu państwach; przy czym opodatkowaniu za granicą podlegać będzie dochód uzyskany od pierwszego dnia (dwunastomiesięcznego okresu), w którym wykonywana była praca w drugim państwie.

Przy takiej redakcji przepisu należy brać pod uwagę wszystkie możliwe kolejne dwunastomiesięczne okresy, nawet okresy, które do pewnego stopnia pokrywają się z innymi. Oznacza to, że jeżeli na pobyt danej osoby w drugim państwie (np. w Niemczech ) składa się kilku krótkich okresów, wtedy do ustalenia dni pobytu w tym państwie uwzględnia się wszystkie wcześniejsze okresy pobytu w dwunastomiesięcznym okresie.

W celu ustalenia czy pobyt pracownika w drugim państwie łącznie nie przekroczył 183 dni w okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym należy wziąć pod uwagę okres dwunastu miesięcy liczony „do przodu” od dnia przybycia pracownika do drugiego państwa, ale także okres dwunastu miesięcy liczony „wstecz” od dnia wyjazdu tego pracownika z drugiego państwa.

 

Przykład:

Jan Kowalski zatrudniony przez polską spółkę w okresie od 01.01.2009 do 30.06.2009, (czyli 181 dni) wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy na terenie Niemiec. Wynagrodzenie pracownika ponoszone jest przez spółkę polską, która nie posiada zakładu na terenie Niemiec.

W związku z tym, że jest to pierwszy wyjazd pracownika w okresie ostatnich 12-stu miesięcy, dochody uzyskane za pracę wykonywaną na terytorium Niemiec będą opodatkowane w Polsce.

Kolejny wyjazd Kowalski planuje od 01.03.2010.

Do wyliczania czy dochody Kowalskiego uzyskane w 2010 r. w czasie jego przebywania w Niemczech będą tam opodatkowane konieczne jest posiadanie wiedzy, kiedy Kowalski wróci z Niemiec po wyjeździe 01.03.2010 r. i czy później (i na jak długo) będzie wyjeżdżał jeszcze do Niemiec.

Dochody Kowalskiego będą opodatkowane w Niemczech dopiero gdy w okresie od 01.03.2010 do końca lutego 2011 r. będzie przebywał w Niemczech ponad 183 dni.

Dla zobrazowania sposobu obliczania tego okresu przedstawiono poniżej kilka przykładów

Zakładając że Kowalski po wyjeździe 01.03.2010 r. będzie przebywał w Niemczech do:

  1. 02.03.2010 r. (2 dni)

  2. 30.04.2010 r. (61 dni = 31+30)

  3. 25.06.2010 r. (117 dni = 31+30+31+25)

  4. 30.06.2010 r. (122 dni = 31+30+31+30)

  5. 05.07.2010 r. (127 dni = 31+30+31+30+5)

 

Ad a)

Skoro powrót nastąpi 02.03.2010 r. to brany pod uwagę rok (licząc „do tyłu”) będzie od 03.03.2009 r. do 02.03.2010r.

W tym czasie Kowalski będzie w Niemczech:

  • w okresie 03.03.2009 r. do 30.06.2009 r. (zgodnie z treścią przykładu w 2009 r. był w Niemczech od 01.01.2009 r. do 30.06.2009 r.), a więc 120 dni oraz

  • w okresie od 01.03.2010 r. do 02.03.2010 r. a więc 2 dni.

Łącznie daje to 122 dni

Ad b)

Skoro powrót nastąpi 30.04.2010 r. to brany pod uwagę rok (licząc „do tyłu”) będzie od 01.05.2009 r. do 30.04.2010 r.

W tym czasie Kowalski będzie w Niemczech:

  • - w okresie 01.05.2009 r. do 30.06.2009 r., a więc 61 dni oraz

  • - w okresie od 01.03.2010 r. do 30.04.2010 r. a więc 61 dni.

Łącznie daje to 122 dni

Ad c)

Skoro powrót nastąpi 25.06.2010 r. to brany pod uwagę rok (licząc „do tyłu”) będzie od 26.06.2009 r. do 25.06.2010 r.

W tym czasie Kowalski będzie w Niemczech:

  • - w okresie 26.06.2009 r. do 30.06.2009 r., a więc 5 dni oraz

  • - w okresie od 01.03.2010 r. do 25.06.2010 r. a więc 117 dni.

Łącznie daje to 122 dni

Ad d)

Skoro powrót nastąpi 30.06.2010 r. to brany pod uwagę rok (licząc „do tyłu”) będzie od 01.07.2009 r. do 30.06.2010 r.

Mając na uwadze, że w 2009 r. Kowalski już 01.07.2009 r. nie przebywał w Niemczech i po powrocie 30.06.2009 r. do końca lutego 2010 r. już w Niemczech nie przebywał, to jedyny okres brany pod uwagę to czas od 01.03.2010 r. do 30.06.2010 r. co daje 122 dni.

Ad e)

Skoro powrót nastąpi 05.07.2010 r. to brany pod uwagę rok (licząc „do tyłu”) będzie od 06.07.2009 r. do 05.07.2010 r.

Mając na uwadze, że w okresie od 06.07.2009 r. do końca lutego 2010 roku Kowalski w Niemczech nie będzie przebywał to jedyny okres brany pod uwagę to czas od 01.03.2010 r. do 05.07.2010 r. a więc 127 dni.

Z powyższego wynika, ze dopiero wydłużenie pobytu do ponad 183 dni w okresie od 01.03.2010 r. do końca lutego 2011 r. spowoduje, że będzie opodatkowany dochód w Niemczech.

Może to być:

  • wydłużenie tego jednego pobytu rozpoczętego 01.03.2010 r. do minimum 31.08.2010 r. (184 dni) lub,

  • powrót wcześniejszy niż 31.08.2010 r. i kolejne pobyty w Niemczech w okresie do końca lutego 2011 r., gdy suma dni pobytu związanego z wyjazdem rozpoczętym 01.03.2010 r. i tych kolejnych pobytów będzie przekraczała 183 dni (patrz przykład f – poniżej).

 

Przykład f)

Załóżmy, że koniec pobytu który się zaczął 01.03.2010 r. nastąpi 25.06.2010 r. to podatnik będzie przebywał w Niemczech 117 dni. Następnie wyjedzie 01.09.2010 r. i będzie przebywał do 30.10.2010 r. (a więc 60 dni). Następnie wyjedzie 02.01.2011 r. i będzie przebywał do 31.01.2011 (a więc 30 dni). Skoro chcemy zbadać czy za pierwszy okres (od 01.03.2010 r. do 25.06.2010 r.) biorąc pod uwagę późniejsze wyjazdy - a więc „licząc w przód” - będzie opodatkowany w Niemczech badamy okres od 01.03.2010 r. końca lutego 2011 r.

A więc był w Niemczech:

  • od 01.03.2010 r. do 25.06.2010 r. mamy 117 dni,

  • od 01.09.2010 r. do 30.10.2010 r. mamy 60 dni,

  • od 02.01.2011 r. do 31.01.2011 r. mamy 30 dni.

Łącznie daje to 207 dni.

Za okres od 01.03.2010 r. do 25.06.2010 r. (podobnie jak i za pozostałe dwa okresy gdy był w Niemczech tj. ten zaczynający się od 01.09.2010 i ten zaczynający się od 02.01.2011 r.) podatnik będzie opodatkowany w Niemczech.

Do tego samego można dojść licząc „do tyłu”

Mając na uwadze, że powrót był 31.01.2011 r. licząc „w tył” musimy przyjąć okres (rok) od 01.02.2010 do 31.01.2011 r.

W tym czasie podatnik będzie w Niemczech dokładnie w tych samych terminach co przy wyliczeniach „w przód” w okresie (roku) zaczynającym się 01.03.2010 r.

I tak w Niemczech będzie:

  • od 01.03.2010 r. do 25.06.2010 r. mamy 117 dni,

  • od 01.09.2010 r. do 30.10.2010 r. mamy 60 dni,

  • od 02.01.2011 r. do 31.01.2011 r. mamy 30 dni.

Łącznie daje to 207 dni za okres od 01.02.2010 r. do 31.01.2011 r.

SIP 229104, 229106, 229109

Nie ma znaczenia czy pracownik przebywa w podróży służbowej czy jest oddelegowany do pracy jeżeli chodzi o obliczanie okresu 183 dni, chyba że pobyt w konkretnym państwie wiąże się tylko z przejazdem do innego docelowego kraju.

Do ustalenia okresu 183 dni należy wliczać dni faktycznego pobytu podatnika w danym państwie, a nie długość obowiązywania umowy o pracę (SIP 159449) i nie muszą to być pełne dni – oznacza to, że do tego okresu będą również wliczane te dni, w których podatnik przebywa tylko przez kilka godzin. komentarz do art. 15 MK OECD.

MARYNARZE

Inaczej opodatkowane są wynagrodzenia z pracy najemnej - wykonywanej na pokładzie statku morskiego, statku powietrznego lub na pokładzie barki w żegludze śródlądowej. Wynagrodzenia takie (co do zasady – zawsze należy zaglądać do umowy, bowiem są wyjątki) są opodatkowane w tym Państwie, w którym znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa (siedziba zarządu przedsiębiorstwa) wypłacającego wynagrodzenie. Nie ma znaczenia u jakiego armatora, ani pod jaką banderą marynarz wykonuje swoją pracę.

SIP 193608, 188865, 174643

 

Uwaga

  • w umowie z Holandią nie mówi się o faktycznym zarządzie przedsiębiorstwa tylko o miejscu zamieszkania marynarza,

  • w umowie z USA – dochody marynarza, rezydenta polskiego będą opodatkowane tylko w USA (art. 16 ust. 3 konwencji), jeżeli marynarz jest członkiem regularnej załogi i przedsiębiorstwo eksploatujące statek w transporcie międzynarodowym ma siedzibę w USA. W umowie z USA nie mówi się o miejscu faktycznego zarządu tylko wskazuje się miejsce zamieszkania lub siedzibę przedsiębiorstwa, które eksploatuje statek.

Dochody marynarza podlegają opodatkowaniu tylko w USA, W Polsce ich nie wykazujemy i nie stosujemy w związku z tym metody unikania podwójnego opodatkowania.

Z art. 16 ust. 3 umowy wynika:

„Bez względu na postanowienia ustępu 2 wynagrodzenia otrzymywane z tytułu wykonywanej pracy lub usług osobistych jako pracownik na statku lub samolocie eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw będą zwolnione od opodatkowania przez drugie Umawiające się Państwo, jeżeli taka osoba fizyczna jest członkiem regularnej załogi statku lub samolotu”.

W przepisie tym wskazuje się siedzibę przedsiębiorstwa a nie efektywny zarząd, co stanowi pewna odmienność od przyjętych w MK OECD zasad.

Określenie „osoba” oznacza osobę fizyczną, zarządcę majątku, spółkę, osobę prawną lub inne stowarzyszenie (art. 3 ust. 1 pkt 4 umowy).

  • w umowie z Danią – zgodnie z postanowieniami art. 22 lit. c) umowy – odstąpiono od możliwości odliczenia od podatku tylko podatku zapłaconego w drugim państwie, co oznacza, że w przypadku marynarza mającego miejsce zamieszkania w Polsce i uzyskania przez niego w roku podatkowym:

    • o dochodu wyłącznie z tytułu pracy na statkach duńskich armatorów - dochód ten będzie w Polsce wolny od opodatkowania, niezależnie, czy w Danii podatek został zapłacony czy też nie został zapłacony;

    • o obok dochodu z tytułu pracy na statkach duńskich armatorów, także innego dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych - należy od tych łącznych dochodów obliczyć podatek według skali określonej w art. 27 updof, a następnie odliczyć od niego podatek w takiej proporcji, w jakiej dochód uzyskany w Danii pozostaje w stosunku do całego dochodu (również niezależnie od tego, czy w Danii podatek został zapłacony) - pismo MF z dnia 17.04.2003r. PB7/HM-068-306/2434/02-14/03 – lex 3139

    • o w umowie z Belgią - w polskiej wersji umowy w art. 15 ust. 3 „wynagrodzenia otrzymane za pracę najemną wykonywana na pokładzie statku morskiego, (…) podlegają opodatkowaniu „tylko” w tym Umawiającym się Państwie, w którym znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa, natomiast w wersji francuskiej tego przepisu wynika, że „mogą być” opodatkowane w tym umawiającym się (…). Jest to błąd wynikający z niewłaściwego przetłumaczenia umowy.

 

Zatem, dochody uzyskane przez Podatnika z tytułu wykonywania pracy na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorcę mającego faktyczny zarząd w Belgii, podlegają opodatkowaniu zarówno w Polsce jak i w Belgi. W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, w Polsce zastosowanie będzie miała metoda odliczenia proporcjonalnego, określona w art. 23 ust. 2 umowy oraz art. 29 ust. 9 updof.

 

Uwaga

Marynarzowi mającemu kontrakt i osiągającemu dochody ze stosunku pracy przez cały rok podatkowy, a czasowo przebywającemu w Polsce w związku z okresami przestojów w pracy (tzw. okresy gotowości), trwające np. 1 miesiąc, 2 miesiące.

ZEZNANIE ROCZNE

Bez względu na kraj uzyskania wynagrodzenia za pracę najemną oraz na zastosowaną metodę zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, sposób obliczania dochodu przy składaniu rocznego zeznania podatkowego jest taki sam tzn.:

Przychód brutto osiągany za granicą pomniejsza się o przysługujące diety. Następnie obliczoną w ten sposób kwotę przelicza się na złote polskie i odejmuje przysługujące koszty uzyskania przychodów (pracownicze podstawowe lub dla dojeżdżających podwyższone).

Może zdarzyć się sytuacja, iż po odjęciu diet, przeliczeniu na złote i pomniejszeniu o koszty uzyskania - dochód wyniesie „0”.

Przychód - to otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne.

Dieta – to zwolniona, zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 20 updof, ta część przychodów zagranicznych uzyskiwanych ze stosunku pracy, która odpowiada wysokości 30% diety określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zagranicznej podróży służbowej (Dz.U. 02.236.1991 ze zm.). Do wyliczenia dni pobytu za granicą uwzględnia się również soboty, niedziele, święta, dni delegacji służbowej oraz dni urlopu wypoczynkowego odbywanych w trakcie czasowego pobytu za granicą.

Jeżeli osoba przebywa na urlopie wypoczynkowym (płatnym) – również w Polsce - to ma prawo do diet, natomiast nie ma prawa do diet przebywając na urlopie bezpłatnym.

Przedmiotowe zwolnienie przysługuje również osobie, która zatrudniona jest w niepełnym wymiarze czasu. Nie przysługuje natomiast ze te dni pobytu za granicą, w których osoba fizyczna przebywa na zwolnieniu lekarskim (za czas którego pobiera zasiłek pieniężny z ubezpieczenia społecznego) lub przebywa na urlopie bezpłatnym.

Zwolnienie tytułem powyższej diety stosuje się także przy obliczaniu stopy procentowej (metoda wyłączenia z progresją).

Naliczanie diet w poszczególnych latach:

2004 – 2005 - za każdy dzień, w którym była wykonywana praca, ale nie więcej niż równowartość 30 diet,

2006 - za każdy dzień, w którym była wykonywana praca, nie więcej niż równowartość 30 diet lub 30% diety za każdy dzień pobytu za granicą (pozostawania w stosunku pracy),

2007 - 30% z diety za każdy dzień pobytu za granicą (pozostawania w stosunku pracy).

 

Uwaga

Pracownik polskiej ambasady znajdującej się na terytorium obcego państwa ma prawo do diet, bowiem uzyskuje dochody za granicą (dla celów podatkowych ambasady nie są eksterytorialne). Natomiast polski pracownik pracujący w niemieckiej ambasadzie znajdującej się w Polsce nie ma prawa do diet, uzyskuje bowiem dochody z Polski.

 

Uwaga

Należy rozróżnić 2 sytuacje w kwestii ustalania wysokości diet: pracownik jest w podróży służbowej (art. 77 5 KP) lub został oddelegowany do pracy za granicę.

Jeżeli wyjazd pracownika traktowany jest jak zagraniczna podróż służbowa, to nie ma ograniczenia diet do wysokości 30%; przysługują pełne diety zgodnie z rozporządzeniem w sprawie podróży służbowej i zastosowanie ma art. 21 ust.1 pkt 16 updof.

Jeżeli pracownik wyjechał do pracy i w umowie o pracę pracodawca wskazał jako miejsce

wykonywania pracy miejscowość zagraniczną, to ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 20, czyli możliwość pomniejszania przychodu jedynie o 30% diety za każdy dzień pobytu, w którym pracownik pozostawał w stosunku pracy.

W sytuacji, kiedy podatnik w styczniu uzyskał ze stosunku pracy z zagranicy zaległe wynagrodzenie za grudzień (w sytuacji, gdy za granicą przebywał do końca grudnia roku ubiegłego), nie pomniejsza przychodu styczniowego o wartość diet. Zwolnienie stosuje się do wysokości przychodu uzyskanego (otrzymanego) w roku podatkowym. Jeżeli przychód uzyskany do grudnia jest na tyle niski, że nie pokrywa kwoty diet przysługujących za okres pobytu, pozostała część diet, za okres pobytu które mogłyby pomniejszyć przychód, pozostanie nierozliczona –„przepada”.

Przeliczenie przychodów (podatku) z waluty obcej na złote - jeżeli podatnik:

  • korzysta z usług banku polskiego - kursu kupna swojego banku z dnia postawienia środków pieniężnych do dyspozycji,
    Jeżeli bank, z którego usług korzysta podatnik stosuje różne kursy walut i nie jest możliwe zastosowanie kursu kupna, stosuje się kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu - art.11 ust. 3 i 4 updof).

  • nie korzysta z usług banku lub korzysta z usług banku zagranicznego - kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (art. 11 ust. 3 oraz art.11a updof)

 

Uwaga

Przeliczenie przychodów uzyskanych w Islandii

Wynagrodzenie otrzymane w koronach islandzkich (kurs koron ogłaszany przez NBP raz na tydzień) przeliczamy na złotówki przyjmując ostatnio ogłoszony kurs przed wypłatą wynagrodzenia.

Diety podane w euro należy sprowadzić do jednej waluty i dokonać pomniejszenia uzyskanego przychodu.

Koszty uzyskania przychodu – zgodnie z updof - osobie uzyskującej dochody ze stosunku pracy przysługują zryczałtowane koszty uzyskania przychodów (art.22 ust. 2).

Polak zatrudniony na umowę o pracę przez zagranicznego pracodawcę, który nie ma w Polsce zakładu, praca była wykonywana w Polsce

Kowalski został zatrudniony przez firmę holenderską na stanowisku informatyka. Pracę wykonuje w Polsce. Zgodnie z zasadą, że praca najemna jest opodatkowana w kraju gdzie jest wykonywana, znaczy to że należy opodatkować ją w Polsce. Zgodnie z art. 44 ust. 1a i 3a – Kowalski, jako że otrzymuje wynagrodzenie bez pośrednictwa płatnika, sam odprowadza zaliczkę na podatek do 20 następnego miesiąca, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania PIT-36 (na podstawie np. przekazów bankowych, pocztowych lub innych dokumentów).Zaliczkę oblicza wg najniższej stawki skali podatkowej (bez kwoty wolnej). Może jednak zastosować wyższą stawkę (art.44 ust.3a).

Składa zeznanie PIT-36 (w części D zeznania wykazuje: przychody, koszty, dochód i kwotę zaliczki, którą wpłacił w ciągu roku. Nie ma podatku zapłaconego za granicą, więc nie stosuje się do przepisów umowy, nie stosuje metody unikania podwójnego opodatkowania).

Taki sposób postępowania dotyczy również osób uzyskujących dochody na podstawie umowy zlecenia i o dzieło – jeżeli osoby te uzyskują dochody bez pośrednictwa płatnika.

Polak skierowany (oddelegowany) do pracy za granicę przez polski zakład pracy

Jak wspomniano wcześniej, wynagrodzenie za pracę opodatkowane jest tam gdzie praca jest wykonywana, czyli podatek został zapłacony za granicą.

W zależności od kraju, do którego oddelegowany był pracownik, stosujemy jedną z dwóch metod unikania podwójnego opodatkowania.

Jeżeli pracownik pracował za granicą dłużej niż 183 dni – polski zakład pracy nie pobrał zaliczki na podatek od dochodów zagranicznych, ponieważ dochody te podlegały opodatkowaniu za granicą. Wynika to z art. 32 ust. 6 updof, zgodnie z którym zakład pracy nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych przez pracownika z pracy wykonywanej poza terytorium RP, pod warunkiem że dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium RP. Na wniosek podatnika polski zakład pracy pobiera zaliczki na podatek dochodowy, stosownie do przepisów ust. 1 - 5, z uwzględnieniem art. 27 ust. 9 i 9a.

W sytuacji gdy płatnik (polski pracodawca) pobrał w Polsce podatek od pracownika pracującego za granicą a pobyt pracownika za granicą przedłużył się (przekroczył 183 dni), podatnik składa zeznanie roczne w Polsce, rozlicza odpowiednio dochód uzyskany za granicą (na podstawie prawidłowo wystawionej przez płatnika informacji) i wykazuje nadpłacony podatek. W przypadku braku obowiązku złożenia zeznania rocznego (np. metoda wyłączenia, podatnik nie otrzymał innych dochodów w Polsce), podatnik składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty z ewentualnym zerowym zeznaniem.

 

Informacja PIT-11

Od 1 stycznia 2009 płatnik sporządzając informację PIT-11, wykaże w niej dochody uzyskane w Polsce, w państwie, z którym obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia, jak również dochody zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Natomiast w rubrykach dotyczących składek - zarówno składek ZUS jak i zdrowotnych - wykazuje potrącone składki od dochodów polskich i zagranicznych, jeżeli z odrębnych przepisów wynikał obowiązek ich zapłaty w Polsce oraz składki społeczne i zdrowotne zapłacone zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego w innych niż RP państwach UE lub EOG.

Zob. przykład 4

Sporządzony na podstawie SIP 162764 dot. 2008 r.

 

Uwaga

Po zmianie przepisów płatnik ma obowiązek w informacji PIT-11 wykazać również dochody zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych ( art. 39 ust. 1 updof).

 

WAŻNE!

Jeżeli podatnik otrzymuje dochód bez pośrednictwa płatnika, może podatek zapłacony za granicą odliczyć już w trakcie roku (art. 44 ust. 3e), w umowach jest zapis, że: Polska zezwala na zaliczenie na poczet należnych w Polsce podatków – podatków zapłaconych za granicą).

Natomiast jeżeli za pośrednictwem płatnika – odliczenia dokonuje dopiero w PIT-36.

PODATEK ZAPŁACONY ZA GRANICĄ

Jeżeli podatnik nie płacił podatku za granicą w trakcie „polskiego roku podatkowego” np. w związku z niskim dochodem, to w zeznaniu rocznym PIT–36 składanym w Polsce, nie wykazuje podatku zagranicznego. Może go uwzględnić w składanej w Polsce korekcie. Jeżeli natomiast po dokonaniu rozliczenia rocznego za granicą wystąpi obowiązek zapłaty za granicą podatku, podatnik ma prawo odliczyć podatek zapłacony za granicą, w części przypadającej na polski rok podatkowy, dokonując korekty złożonego wcześniej zeznania PIT-36.

Podatnik uzyskujący dochód w kraju, w którym obowiązuje inny rok podatkowy oraz przewidziana jest metoda odliczenia proporcjonalnego w zeznaniu rocznym może odliczyć podatek pobrany i zapłacony za granicą. Gdyby do czasu złożenia zeznania w Polsce nie zapłacił podatku za granicą, nie ma kwoty do odliczenia zgodnie z metodą upo. Następnie po dokonaniu rozliczenia za granicą ma prawo złożyć korektę zeznania rocznego złożonego w Polsce i uwzględnić do odliczenia podatek zapłacony za granicą (wynikający ze złożonego za granicą zeznania).

Zwrot podatku otrzymanego z zagranicy (przy rozliczeniu dochodów metodą proporcjonalnego odliczenia) należy doliczyć do podatku w zeznaniu rocznym za rok, w którym został zwrócony SIP 215815.

OPODATKOWANIE NIEREZYDENTA

Obcokrajowiec uzyskał dochody z pracy najemnej w Polsce (umowa o pracę zawarta była z polskim pracodawcą i wykonywana na terenie Polski)

Osoby fizyczne jeżeli nie mają w Polsce miejsca zamieszkania – podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium RP tzw. ograniczony obowiązek podatkowy (art. 3 ust. 2a updof).

Ponieważ obcokrajowiec uzyskał dochody z pracy wykonywanej na terytorium RP, będą one podlegały opodatkowaniu w Polsce.

Polski pracodawca jest płatnikiem i od wypłaconych wynagrodzeń odprowadza miesięczne zaliczki na podatek dochodowy, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (art. 38 ust. 1 updof). Natomiast w terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego (lub do dnia zaprzestania działalności) płatnik jest zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-4R do US (wg miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną – wg siedziby, a gdy nie posiada siedziby to wg miejsca prowadzenia działalności – art. 38 ust. 1a i 1b updof).

W terminie do końca lutego – płatnik, sporządza informację PIT-11 (art. 39 ust. 1 updof). Natomiast jeżeli stosunek pracy ustał w ciągu roku to płatnik sporządza powyższą informację tylko na wniosek podatnika w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 39 ust. 2 updof).

Nierezydent ma również obowiązek złożyć w Polsce zeznanie roczne PIT-37, w terminie do 30 kwietnia następnego roku. Jeżeli jednak ma zamiar opuścić terytorium Polski przed 30 kwietnia, to składa zeznanie przed tym terminem (art. 45 ust.7 updof). Zeznanie składa do US właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych – zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie właściwości organów podatkowych; w tym przypadku będzie to US właściwy do rozliczenia osób zagranicznych w tym województwie, gdzie płatnik ma miejsce zamieszkania (osoba fizyczna) lub siedzibę (osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej).

 

Uwaga

Powyższe uregulowanie nie dotyczy osób, które do dnia opuszczenia RP były polskimi rezydentami. Mogą one złożyć zeznanie przed opuszczeniem kraju (lecz nie muszą, bo przepisy nie nakładają na nich takiego obowiązku), jednakże składają je do właściwego dla siebie US ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Jeżeli podatnik złoży pracodawcy przed 10 stycznia nowego roku podatkowego – oświadczenie PIT-12 (art. 37 ust. 1) – to płatnik (polski pracodawca) - ma obowiązek sporządzić do końca lutego roczne obliczenie podatku PIT-40 (art. 37 ust. 3).

Preferencje podatkowe dla nierezydentów

Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 6.11.2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316) wprowadzono preferencje dla rezydentów innych państw członkowskich UE, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej w zakresie wspólnego opodatkowania dochodów małżonków, jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium RP przychody w wysokości stanowiącej co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Do nierezydentów mają również zastosowanie zasady określone w art. 6a updof tzn. możliwość wspólnego opodatkowania ze zmarłym małżonkiem (art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej).

Natomiast przepisem art. 1 pkt 1 lit. c powyższej ustawy przyznano prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci będących rezydentami państw członkowskich UE, EOG i Konfederacji Szwajcarskiej, jeżeli osoby te wychowują dzieci wymienione w art. 6 ust. 4 updof oraz osiągnęły podlegające opodatkowaniu na terytorium RP przychody w wysokości stanowiącej co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego w danym roku podatkowym i udokumentowały certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Powyższe zmiany mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 01.01.2008r.

Obcokrajowiec zatrudniony na umowę o pracę przez polskiego pracodawcę (nie posiadającego za granicą zakładu) - praca była wykonywana za granicą, w kraju zamieszkania nierezydenta

Dochód obcokrajowca będzie opodatkowany za granicą, czyli w państwie świadczenia pracy.

Płatnik - polski pracodawca nie wystawia żadnego dokumentu stwierdzającego wypłatę

wynagrodzeń (np. PIT-11), nie ma obowiązku poboru zaliczki – zgodnie z postanowieniami

umów.

Obcokrajowiec oddelegowany do pracy w Polsce przez pracodawcę z zagranicy

Osoba nie mająca w Polsce miejsca zamieszkania – podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowuje tylko wynagrodzenie z pracy wykonywanej na terenie Polski.

Zakładając, że:

  1. podatnik pracował w Polsce (pracodawca zagraniczny nie ma zakładu w Polsce) powyżej 183 dni – to zgodnie z art. 44 ust. 1a i 3a musiał sam odprowadzać w ciągu roku zaliczki na podatek, stosując najniższą stawkę podatkową. Taki sposób postępowania wynika z braku płatnika w rozumieniu uop. Składa PIT-36,

  2. zagraniczny pracodawca ma zakład w Polsce i zakład ten wypłacał wynagrodzenie, wówczas płatnik - zagraniczny pracodawca, od wypłaconych wynagrodzeń odprowadzał miesięczne zaliczki na podatek dochodowy.
    W terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego płatnik jest zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-4R (do US wg miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną – wg siedziby, a gdy nie posiada siedziby to wg miejsca prowadzenia działalności- art. 38 ust. 1 updof ).
    W terminie do końca lutego – płatnik, czyli zagraniczny pracodawca sporządza informację PIT-11 (jeżeli stosunek pracy ustał w ciągu roku – na wniosek podatnika w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku art. 39 ust. 1 i 2 updof).
    W związku z tym, obcokrajowiec ma obowiązek złożyć zeznanie roczne PIT-37, w terminie do 30 kwietnia roku następnego, chyba że ma zamiar opuścić terytorium Polski przed tym terminem, wówczas jest obowiązany złożyć zeznanie przed wyjazdem. Składa je w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach opodatkowania osób zagranicznych w województwie właściwym ze względu na miejsce siedziby płatnika.
    Jeżeli będzie rozliczał go płatnik (zakładając, że podatnik złożył pracodawcy przed 10 stycznia PIT-12) – płatnik obowiązany jest sporządzić do końca lutego roczne obliczenie podatku PIT-40.

EMERYTURY I RENTY

Generalną zasadą jest, że emerytury, renty i inne podobne świadczenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z tytułu jej wcześniejszej pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, w którym emeryt ma miejsce zamieszkania.

O tym, czy emerytura (renta) przekazana z zagranicy osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, będzie podlegała opodatkowaniu w Polsce, decydują postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których Polska jest stroną.

W umowach można rozróżnić trzy rozwiązania:

  1. W większości umów określona jest zasada, zgodnie z którą emerytura (renta) wypłacana osobie mającej miejsce zamieszkania w jednym z państw, podlega opodatkowaniu tylko w tym państwie, tj. w państwie zamieszkania - np. emerytura z Niemiec i Austrii wypłacana Polakowi (i odwrotnie)
    W umowie polsko – niemieckiej od ogólnej zasady określono wyjątek w art. 18 ust. 2. Zgodnie z tym przepisem, płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym umawiającym się państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim państwie.
    Zatem renty z Niemiec wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń (m in. przez Niemiecką Federalną Instytucję Ubezpieczeń Rentowych) i opodatkowane w Niemczech będą już zwolnione z opodatkowania w Polsce. Jednak w sytuacji, gdy renta jest wypłacana z systemu nieobowiązkowego, a np. z ubezpieczenia prywatnego, taka renta będzie już podlegała opodatkowaniu w Polsce - SIP 160235.
    Emerytura wypłacana z obowiązkowego systemu ubezpieczeń i opodatkowana tylko w Niemczech nie jest uwzględnienia do obliczenia stopy procentowej w Polsce.

  2. W niektórych umowach przyjęto zasadę, iż emerytury (renta) podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, z którego przekazuje się płatności. W tym przypadku emerytury przekazywane do Polski z tych państw nie podlegają w Polsce opodatkowaniu – np. Ukraina

  3. W niektórych umowach przyjęto rozwiązanie, że emerytury (renta) przekazywane z jednego państwa osobie zamieszkałej w drugim państwie, mogą podlegać opodatkowaniu w obu państwach, z tym że na poczet podatku należnego w drugim państwie zalicza się podatek pobrany w pierwszym państwie (w państwie wypłacającym emeryturę) – np. USA.
    Umowa z USA nie zawiera odrębnych postanowień dotyczących opodatkowania emerytur i rent - brak również ustaleń odnośnie opodatkowania „innych dochodów”. Należy stosować art. 5 umowy - Ogólne zasady opodatkowania. Zatem emerytury pochodzące z USA, otrzymywane przez Polaka mającego miejsce zamieszkania w Polsce - mogą być opodatkowane zarówno w USA (u źródła) jak i w państwie zamieszkania. Podatek tam zapłacony będzie mógł być odliczony od podatku należnego w Polsce, dopiero w rocznym zeznaniu podatkowym (jeżeli renta lub emerytura wypłacana jest za pośrednictwem płatnika), na podstawie dokumentu stwierdzającego fakt zapłacenia tego podatku za granicą.
    Jeżeli emeryt nie chce zapłacić w Polsce zaliczek w pełnej wysokości od emerytury w związku z zapłaceniem od niej podatku za granicą, może wystąpić do US z wnioskiem o zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku – zgodnie z art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej. Wówczas na podstawie decyzji US, bank dokonujący wypłaty emerytury będzie obowiązany do poboru zaliczek na podatek dochodowy w odpowiednio obniżonej wysokości (pismo MF nr PO 5/2-803-01524/93 lex – 1300).

  4. Występują też sytuacje gdy z państwem z którego otrzymywana jest emerytura (renta) nie zawarto umowy
    W przypadku emerytur (rent) przekazywanych osobie zamieszkałej w Polsce z państw, z którymi Polska nie zawarła umowy, będą one opodatkowane w Polsce (na ogólnych zasadach – art. 27 ust. 9a - czyli w miejscu zamieszkania). W stosunku do nich stosujemy metodę proporcjonalnego odliczenia.

 

Emerytury otrzymywane za pośrednictwem płatnika

Na podstawie art. 35 updof. - osoby prawne oraz ich jednostki organizacyjne (np. bank lub poczta) dokonujące wypłaty emerytur i rent z zagranicy, są - jako płatnicy - obowiązane do poboru miesięcznych zaliczek na podatek.

Zaliczki od zagranicznych emerytur i rent ustala się identycznie jak od emerytur i rent krajowych, z tym że stosuje się postanowienia umów upo (art. 35 ust.3 updof). Zatem jeżeli z umowy wynika, że emerytura (renta) nie powinna być w Polsce opodatkowana, płatnik zaliczek na podatek nie pobierze.

Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 3a ustawy, podatnik przy odbiorze emerytury lub renty zagranicznej, którą co do zasady wypłaca się w walucie kraju wypłacającego, może wpłacić bankowi ustaloną zaliczkę w złotych. Wpłatę tę uznaje się za zaliczkę potrąconą przez płatnika, czyli np. przez bank.

Podatnik otrzymujący emeryturę lub rentę z zagranicy może, przy spełnieniu warunków określonych w art. 37 updof, upoważnić płatnika (np. bank) do dokonania rocznego obliczenia podatku. Musi złożyć oświadczenie PIT-12, wówczas płatnik sporządzi PIT-40. Jeżeli podatnik nie złoży PIT-12 (bo np. pobiera dodatkowo emeryturę w Polsce), bądź chce skorzystać z odliczeń, bądź uzyskuje emeryturę (rentę) z państwa z którym obowiązuję metoda proporcjonalnego odliczenia - jest obowiązany do samodzielnego złożenia zeznania tj. PIT-36.

 

Emerytury otrzymywane bez pośrednictwa płatnika

Część emerytur i rent zagranicznych przekazywanych jest osobom zamieszkałym w Polsce bez pośrednictwa płatnika np. na konto za granicą. Podatnik ma wówczas obowiązek opodatkować się sam – jeśli z umowy wynika, że emerytura jest opodatkowana wg miejsca zamieszkania lub gdy nie ma umowy.

Osoby otrzymujące w ten sposób emeryturę, obowiązane są wpłacać w ciągu roku bez wezwania - zaliczki na podatek dochodowy stosując najniższą stawkę skali podatkowej (w wys. 18% bez kwoty wolnej). Podatnik może zastosować wyższą stawkę. Zaliczki odprowadza do 20 dnia następnego miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania podatkowego - art. 44 ust. 1a pkt 2 i 3a updof.

Podatnik rozliczając się w PIT-36 wykaże uzyskane za granicą dochody a kwotę zapłaconego podatku w części D zeznania rubryce zapłacona zaliczka.

PIT-36 polski emeryt wypełni:

  1. w metodzie wyłączenia z progresją – z umowy wynika, że świadczenie opodatkowane jest tylko w kraju płatności

    1. jeżeli podatnik oprócz emerytury zagranicznej nie uzyskał w Polsce innych dochodów opodatkowanych wg skali - nie składa PIT-36 i PIT/ZG, chyba że będzie chciał skorzystać z preferencyjnego rozliczenia, tzn. złożyć zeznanie wspólnie z małżonkiem.

    2. jeżeli osiągnął dochód opodatkowany wg skali w Polsce – nie wykazuje dochodów zagranicznych w cz. D PIT-36, a wykazuje je w cz. H w poz. 168/169, tylko celem ustalenia stopy procentowej i wykazuje je w PIT/ZG w poz. 24.

  2. w metodzie odliczenia proporcjonalnego – z umowy wynika, że świadczenie opodatkowane jest w obydwu krajach
    nie ma znaczenia fakt osiągania dochodów w Polsce opodatkowanych wg skali. Podatnik wypełnia cz. D zeznania, a zapłacony podatek za granicą (do wysokości limitu przypadającego do odliczenia) wykazuje w poz.173/174, natomiast w PIT/ZG dochody z emerytury zagranicznej wykazuje w poz. 25 a podatek zapłacony za granicą (w pełnej wysokości – bez uwzględnienia limitu do odliczenia) w poz. 26.

    Emeryturę zagraniczną należy wykazać w PIT-ZG, załączniku do PIT-36, wykazując uzyskane dochody za granicą i kwotę zapłaconego podatku (jeżeli był pobrany za granicą).

    PIT-ZG składa się odrębnie dla każdego państwa i dla każdego podatnika np. przy wspólnym rozliczeniu małżonków.

  3. jeżeli nie ma zastosowania żadna metoda unikania podwójnego opodatkowania
    bo zgodnie z umową emerytura zagraniczna podlega opodatkowaniu tylko w Polsce - podatnik nie wypełnia PIT/ZG.

 

WAŻNE

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 74 updof wolne od podatku są otrzymywane z zagranicy:

  1. renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego,

  2. kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin,

  3. renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945

 

– pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej, stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia.

Wolne od podatku są również: wypłacone, za pośrednictwem płatnika, przy emeryturach i rentach zagranicznych podwyżki (zwiększenia) mające charakter dodatków rodzinnych, pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu stwierdzającego wysokość podwyżki (art. 21 ust. 1 pkt 91) -– pismo MF – lex 4039.

DOCHODY Z DZIAŁALNOŚCI WYKONYWANEJ OSOBIŚCIE

Umowy międzynarodowe nie posługują się takim pojęciem, więc rodzaj wykonywanej działalności należy przyporządkowywać wg źródeł przychodów wymienionych w poszczególnych umowach.

 

1. Dochody z tytułu członkostwa w Radzie Nadzorczej albo w Zarządzie spółki (umowy upo najczęściej posługują się pojęciem – wynagrodzenia dyrektorów)

Zgodnie z zasadami przyjętymi w MK OECD (komentarz do art. 16),

wynagrodzenia i inne podobne należności członków zarządu są opodatkowane w państwie siedziby spółki, która je wypłaca.

 

Polak – członek zarządu osiągnął wynagrodzenie za granicą (siedziba spółki za granicą)

Dochód taki zgodnie z postanowieniami umów może być opodatkowany za granicą.

W Polsce podatnik składa PIT–36 i PIT/ZG. Rozlicza się na ogólnych zasadach, w zależności od zastosowanej metody upo obowiązującej z krajem, w którym uzyskał przychód.

Należy pamiętać o uregulowaniach zawartych w art. 27g updof, w sytuacji gdy do podatnika będzie miała zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia, to podatnik ma prawo odliczyć od podatku dochodowego, obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, kwotę stanowiącą różnicę między podatkiem obliczonym metodą odliczenia proporcjonalnego, a kwotą podatku obliczonego metodą wyłączenia z progresją.

Uwaga

Dochód osoby mającej zamieszkanie na terytorium Polski z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej spółki mającej siedzibę na Cyprze, może być opodatkowany – zgodnie z umową - w państwie źródła, tj. na Cyprze oraz w państwie rezydencji, tj. w Polsce. Wg uregulowań cypryjskiego prawa podatkowego - dochód ten jest zwolniony z opodatkowania, co oznacza, że podatek nie będzie zapłacony na Cyprze. Jednakże, jako, że z Cyprem obowiązuje metoda wyłączenia z progresją – w Polsce dochód ten winien być wykazany tylko do stopy procentowej.

 

Obcokrajowiec osiągnął wynagrodzenie z tytułu członkostwa w Radzie Nadzorczej spółki mającej siedzibę w Polsce

Sposób opodatkowania i wysokość podatku zależy od tego czy:

  1. osoba przedstawi certyfikat rezydencji - wówczas z uwzględnieniem umów stosujemy art. 29 updof

  2. osoba nie przedstawi certyfikatu rezydencji:

    1. gdy jego pobyt w Polsce trwał max 183 dni, wówczas płatnik zgodnie z art. 29, ma obowiązek pobrać 20% zryczałtowany podatek dochodowy od wypłaconych należności. W terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego płatnik będzie zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-8AR do US wg miejsca zamieszkania lub siedziby płatnika – art. 42 ust. 1a.
      Natomiast w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, płatnik ma obowiązek przesłać cudzoziemcowi oraz US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych informacji IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 2).
      Na pisemny wniosek cudzoziemca, w związku z zamiarem opuszczenia przez niego Polski, płatnik ma obowiązek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku sporządzić imienną informację IFT-1 którą przesyła podatnikowi i US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych Niezależnie od tego, w terminie do końca lutego sporządza dodatkowo IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 4).
      Cudzoziemiec nie składa zeznania rocznego w Polsce.
      Możliwość opodatkowania nierezydentów zgodnie z art. 27 ust. 1 – wyjaśnienia str. 190

    2. gdy jego pobyt trwał dłużej niż 183 dni i płatnik nie ma gwarancji, że cudzoziemiec nie jest polskim rezydentem, wówczas płatnik opodatkuje te dochody zgodnie z art. 13, wpłaca zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z art. 41 ust. 1, wystawia PIT-11.

 

Cudzoziemiec ma obowiązek złożyć zeznanie roczne PIT-37.

Certyfikat sporządzony w języku obcym powinien być wiarygodnie przetłumaczony na język polski (potwierdzony przez tłumacza przysięgłego) - sporządzenie tłumaczenia nie jest jednak – warunkiem zastosowania niższej stawki podatkowej wynikającej z umowy. Należy je sporządzić na wypadek ewentualnej kontroli organów podatkowych lub dopiero na żądanie kontrolujących. Polski płatnik może posiadać certyfikat rezydencji sporządzony w języku obcym. Posiadanie certyfikatu (względnie zapoznanie się z oryginałem certyfikatu) w takiej formie jest wystarczające dla zastosowania zasad opodatkowania wynikających z umowy” (SIP 173311).

Płatnikiem podatku dochodowego jest spółka, która zobowiązana jest do pobrania podatku w momencie dokonywania wypłaty i wpłacenia go w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrała podatek.

W terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego płatnik jest zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-8AR do US wg siedziby spółki – art. 42 ust.1a updof.

Natomiast w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, spółka jako płatnik ma obowiązek przesłać podatnikowi oraz US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych informację IFT-1R, o wysokości przychodu uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania (art. 42 ust. 2 pkt 2). Informację tę sporządza się także wtedy, gdy na podstawie umowy upo, płatnik nie jest zobowiązany do pobrania podatku u źródła.

Na pisemny wniosek podatnika, w związku z zamiarem opuszczenia przez niego Polski, płatnik ma obowiązek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku sporządzić imienną informację IFT-1, którą przesyła podatnikowi i US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Niezależnie od tego, w terminie do końca lutego sporządza IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 4).

Obcokrajowiec nie ma obowiązku składania zeznania rocznego w Polsce, gdyż jest to podatek zryczałtowany.

Zgodnie z art. 1 pkt 22 ustawy z 6.11.2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 209, poz. 1316) wprowadzono do art. 29 ust. 4 i 5, zgodnie z którymi nierezydenci, którzy mają miejsce zamieszkania w państwach UE, EOG lub w Konfederacji Szwajcarskiej i udokumentują swoją rezydencję podatkową stosownym certyfikatem, mogą opodatkować uzyskane na terytorium Polski przychody na zasadach określonych w art. 27 ust.1 updof.

Taki sposób opodatkowania jest możliwy na wniosek nierezydenta wyrażony w zeznaniu podatkowym składanym za dany rok podatkowy. W tym przypadku pobrany od tych przychodów zryczałtowany podatek dochodowy, traktuje się na równi z pobrana przez płatnika zaliczką. Ponieważ art. 45 ust. 7a updof stanowi o złożeniu zeznania do 30 kwietnia za rok podatkowy, to należy uznać, że nie jest możliwe złożenie takiego wniosku po terminie przewidzianym do złożenia zeznania podatkowego.

W zeznaniu PIT-36 obcokrajowiec może pomniejszyć przychody o koszty ich uzyskania, a pobrany zryczałtowany podatek zostanie potraktowany jako zaliczka pobrana przez płatnika. Do zeznania nierezydent ma obowiązek dołączyć certyfikat rezydencji - art. 45 ust. 7a updof.

Przepis ten mogą stosować tylko rezydenci państw, z którymi istnieje podstawa prawna dla tzw. wymiany informacji podatkowej. Taką podstawą prawną jest najczęściej właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Powyższa zmiana ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 01.01.2008r.

Opodatkowania otrzymanego nieodpłatnego świadczenia przez udziałowca spółki z o.o.

Podatnik (Szwajcar) jest udziałowcem w spółce z o.o., w której pełni funkcję prezesa zarządu. Spółka opłaca za niego dodatkowe ubezpieczenie NW. Do jakiego źródła przychodów zakwalifikować wartość nieodpłatnego świadczenia dla tego udziałowca?

  • jeżeli udziałowiec jest umocowany ze spółką umową o pracę i w ramach tej umowy pełni funkcję prezesa zarządu a ubezpieczenie NW jest opłacane z tytułu pełnienia tych funkcji w spółce – będzie to dla niego przychód ze stosunku pracy – art. 12 ust. 1 updof i art. 15 upo- jako praca najemna,

  • jeżeli udziałowiec nie jest umocowany ze spółką żadną umową a swoje funkcje pełni na podstawie aktu powołania a ubezpieczenie NW jest opłacane z tytułu pełnienia tych funkcji w spółce - będzie to dla niego przychód z działalności wykonywanej osobiście – art. 13 pkt 7 updof i art. 16 upo – jako wynagrodzenia dyrektorów.

  • jeżeli nieodpłatne świadczenie otrzymuje udziałowiec nie pełniący żadnych funkcji w spółce – stanowi to przychód z kapitałów pieniężnych - art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. d updof i art. 10 upo - jako dywidendy,

Opodatkowania otrzymanego nieodpłatnego świadczenia przez osobę nie będącą udziałowcem

Jeżeli funkcje prezesa zarządu pełni osoba nie będąca udziałowcem tej spółki, otrzymane nieodpłatne świadczenie w zależności od umocowania ze spółką stanowi:

  • przychód ze stosunku pracy – art. 12 ust. 1 updof i art. 15 upo- praca najemna, lub

  • przychód z samodzielnie wykonywanej działalności - art. 13 pkt 7 updof i art. 16 upo – jako wynagrodzenia dyrektorów dyrektorów (jeżeli z uchwały wynika, że takie świadczenie będzie udzielone),albo

  • przychód z innych źródeł – art. 20 updof i art. 21 upo- inne dochody (jeżeli nie wynika z niczego, że takie świadczenie będzie udzielone).

 

2. Umowy zlecenia i o dzieło

Zgodnie z MK OECD dochody z wolnych zawodów lub innej działalności o samodzielnym charakterze wykonywane w drugim państwie podlegają opodatkowaniu tylko w kraju miejsca zamieszkania, jeżeli osoba nie posiada w drugim państwie stałej placówki. Może też podlegać opodatkowaniu w państwie źródła – jeżeli osoba posiada stałą placówkę w drugim umawiającym się państwie.

Określenie wolny zawód obejmuje w szczególności samodzielnie wykonywaną działalność: naukową, literacką, artystyczną, wychowawczą lub oświatową, jak również działalność lekarzy, lekarzy dentystów, inżynierów, architektów, księgowych.

Konwencja nie definiuje pojęcia „stałej placówki”. Można jednak uznać, że jest to każde miejsce, regularnie wykorzystywane przez daną osobę do wykonywania wolnego zawodu lub innej samodzielnej działalności. Może to być więc np. gabinet lekarski, biuro księgowej. Żeby np. móc powiedzieć, że cudzoziemiec posiada stałą placówkę na terytorium Polski muszą być spełnione następujące elementy:

  • istnienie placówki, czyli określonego miejsca wykonywania usług (np. gabinet, biuro, określony sad lub gospodarstwo – w przypadku rolników),

  • placówka musi mieć charakter stały, tzn. musi być utworzona w określonym miejscu z pewnym stopniem trwałości,

  • cudzoziemiec musi prowadzić działalność za pomocą tej stałej placówki.

 

Umowy zlecenia/o dzieło mogą być wykonywane zarówno w Polsce jak i za granicą.

 

Uwaga

Jako, że niektóre umowy nie zawierają odrębnych postanowień dotyczących wolnych zawodów należy w stosunku do tego typu dochodów stosować postanowienia opodatkowania zysków przedsiębiorstwa.

O tym, do jakiego źródła przychodów, w świetle umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, należy kwalifikować dochody uzyskiwane na podstawie umów zlecenia (czy ma to być zysk z prowadzenia przedsiębiorstwa, czy dochód z wolnego zawodu) każdorazowo decyduje treść umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.(Modelowa Konwencja - komentarz do art. 7) str.118: Przed rokiem 2000 dochód z wolnego zawodu i innej działalności o charakterze niezależnym wchodził w zakres oddzielnego artykułu, tj. art. 14. Postanowienia tego artykułu były podobne do postanowień stosowanych do zysków przedsiębiorstwa. Zniesienie art. 14 oznaczało, że dochód z wolnego zawodu lub innej niezależnej działalności stanowi odtąd zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 7, co zostało potwierdzone dodaniem definicji określenia działalność zarobkowa oznaczającym że określenie to obejmuje wolne zawody i inną działalność o niezależnym charakterze. Jeżeli z umowy wynika, że uzyskany dochód podlega opodatkowaniu w Polsce, to o źródle opodatkowania (w tym o kosztach) decydują przepisy polskiej ustawy.

Polak uzyskał dochód z umowy o dzieło zawartej z podmiotem zagranicznym (umowa realizowana była w Polsce)

Polski naukowiec, mający miejsce zamieszkania w Polsce, napisał artykuł do fachowego czasopisma i przesłał ten artykuł do wydawnictwa zagranicznego. Otrzymał z tego tytułu honorarium jako jednorazowe wynagrodzenie.

Dochód z honorarium stanowi dochód z wykonywania wolnego zawodu. Tego rodzaju dochody są zwolnione co do zasady z opodatkowania za granicą, natomiast opodatkowane są w Polsce z uwagi na miejsce zamieszkania podatnika.

Dochody te są zatem opodatkowane w Polsce, a podatnikowi przysługują koszty uzyskania przychodu. I tak:

koszty – zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy wynoszą 50%, jeżeli artykuł, który napisał podatnik jest przedmiotem prawa autorskiego, bądź 20% w pozostałych przypadkach.

Jako, że otrzyma wynagrodzenie bez pośrednictwa płatnika, ma obowiązek sam wpłacić w ciągu roku zaliczkę na podatek, stosując najniższą stawkę skali podatkowej (18% bez kwoty wolnej, lub wyższą). Zaliczkę odprowadza do 20 dnia następnego miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania podatkowego - art. 44 ust. 1a pkt 3 i ust. 3a.

Ma też obowiązek rozliczyć się w zeznaniu rocznym PIT-36 (bez załącznika PIT-ZG).

Nie ma podatku zapłaconego z granicą, nie stosuje się więc przepisów umowy upo tylko ustawę updof.

Polak uzyskał dochód z tytułu wykonywania wolnego zawodu za granicą

Polski artysta malarz indywidualnie wyjechał za granicę do miejscowości nadmorskiej i malował wczasowiczom portrety na promenadzie. Dochody z tego tytułu (jako wolny zawód) - opodatkuje w Polsce (w miejscu zamieszkania). Inaczej byłoby, gdyby za granicą posiadał stałą placówkę np. pracownię.

Podatnik miał obowiązek, uzyskany dochód za granicą, sam opodatkować po powrocie do kraju, ponieważ dochód ten uzyskał bez pośrednictwa płatnika.

Miał obowiązek wpłacić w ciągu roku - zaliczkę na podatek dochodowy stosując najniższą stawkę skali podatkowej (18% bez kwoty wolnej, lub wyższą). Zaliczkę powinien odprowadzić do 20 następnego miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania - art. 44 ust. 1a pkt 3 i ust. 3a lub ust. 7.

Rozliczając się w zeznaniu rocznym PIT-36, wykaże uzyskane dochody za granicą, zastosuje koszty 20% lub 50%, ustali dochód i wyliczy podatek oraz uwzględni zapłacone zaliczki w trakcie roku.

Cudzoziemiec, mający miejsce zamieszkania za granicą, uzyskuje dochód z tytułu wykonywania wolnego zawodu na umowę zlecenie/o dzieło w Polsce

Gdy zawarto umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania

Umowa o dzieło jest wykonywana w Polsce, co do zasady dochody takie są opodatkowane w kraju zamieszkania, a więc będą opodatkowane za granicą. Wyjątkiem natomiast jest sytuacja gdy umowa wiąże skutki podatkowe z posiadaniem w Polsce stałej placówki.

Jeżeli przedstawi certyfikat rezydencji, a z umowy wynika, że taki dochód podlega opodatkowaniu tylko w miejscu zamieszkania, - płatnik podatku nie pobierze. Sporządzi tylko informację IFT-1R , jako że z art. 42 ust. 6 ustawy wynika, że płatnik jeżeli nie pobierze podatku, również sporządza tę informację do końca lutego następnego roku podatkowego.

Jeżeli certyfikatu nie przedstawi to:

  • gdy jego pobyt w Polsce trwał max 183 dni, wówczas płatnik zgodnie z art. 29, ma obowiązek pobrać 20% zryczałtowany podatek dochodowy od wypłaconych należności.
    W terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego płatnik będzie zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-8AR do US według miejsca zamieszkania lub siedziby płatnika – art. 42 ust. 1a.
    Natomiast w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, płatnik ma obowiązek przesłać cudzoziemcowi oraz US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych informacji IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 2 updof).
    Na pisemny wniosek cudzoziemca, w związku z zamiarem opuszczenia przez niego Polski, płatnik ma obowiązek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku sporządzić imienną informację IFT-1 którą przesyła podatnikowi i US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych Niezależnie od tego, w terminie do końca lutego sporządza dodatkowo IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 4).
    Cudzoziemiec nie składa zeznania rocznego w Polsce.
    Uwaga - możliwość opodatkowania nierezydentów zgodnie z art. 27 ust. 1 patrz wyjaśnienia str. 208

  • gdy jego pobyt trwał dłużej niż 183 dni i płatnik nie ma gwarancji, że cudzoziemiec nie jest polskim rezydentem, wówczas płatnik opodatkuje te dochody zgodnie z art. 13, wpłaca zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z art. 41 ust. 1 updof, wystawia PIT-11.

 

Cudzoziemiec ma obowiązek złożyć zeznanie roczne PIT-37.

Umowa zlecenia z nierezydentem zawarta na kwotę poniżej 200 zł – podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 29 upof.

Cudzoziemiec uzyskuje dochód z tytułu pracy w rolnictwie na umowę zlecenia. Umowa zawarta z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej np. rolnikiem.

Dochody, np. z pracy w rolnictwie, w zależności od umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, mogą być opodatkowane w Polsce (np. umowa z Rosją) albo podlegają opodatkowaniu tylko w państwie zamieszkania (np. umowy z Ukrainą, Białorusią), chyba że osoba ta dysponuje w Polsce stałą placówką. Jeżeli dysponuje taką placówką, to dochody mogą być opodatkowane w Polsce, jednak tylko w takim zakresie, w jakim mogą być przypisane tej placówce.

Każdy przypadek należy analizować oddzielnie dla potrzeb określenia czy dana osoba posiada stałą placówkę na terytorium Polski.

W praktyce powinno się ocenić, czy działalność ma charakter trwały i stanowi spójność pod względem geograficznym i handlowym (np. czy usługi wykonywane są przez dłuższy czas w obrębie jednego gospodarstwa, czy też osoba ta przemieszcza się podpisując umowy z nowymi usługobiorcami).

Przyjmuje się, że zakład nie powstaje, jeżeli działalność była wykonywana za pośrednictwem stałej placówki utrzymywanej krócej niż sześć miesięcy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy działalność ma charakter powtarzalny, w takim przypadku każdy okres, w którym placówka była użytkowana, powinien być brany pod uwagę w połączeniu z ilością wszystkich okresów użytkowania placówki (okres może się rozciągnąć na wiele lat) – komentarz do art. 5 MK OECD.

W przypadku, gdy dochody cudzoziemca będą podlegały opodatkowaniu w Polsce (istnieje placówka), wówczas zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychody takie, zgodnie z art. 10 ust 1 pkt 9 updof, stanowią przychody z innych źródeł i będą opodatkowane na ogólnych zasadach wg skali podatkowej.

Są to przychody uzyskiwane bez pośrednictwa płatnika i rozliczane są przez cudzoziemca (indywidualnie) dopiero w zeznaniu PIT-36. Jeżeli podatnik zamierza opuścić Polskę przed terminem do złożenia zeznania (30 kwietnia roku następnego), wówczas zgodnie z art. 45 ust. 7 ustawy, jest obowiązany złożyć zeznanie podatkowe do US właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych, ze względu na miejsce położenia stałej placówki, przed opuszczeniem Polski.

Gdy brak jest umowy

Gdy z danym krajem nie ma podpisanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, to mimo, iż podatnik przedstawi certyfikat rezydencji – płatnik pobierze podatek zgodnie z art. 29 lub art. 41 ust. 1 updof (jeżeli obcokrajowiec przebywał na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym). Nie można zastosować umowy, a updof nakazuje uznać, iż taka osoba ma miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Cudzoziemiec, mający miejsce zamieszkania za granicą, uzyskuje dochód z tytułu wykonywania umowy zlecenie/o dzieło za granicą na rzecz polskiego przedsiębiorcy

Polska firma zatrudnia na umowę zlecenie np. Czecha, aby na terenie Czech zbierał dane o firmach, z którymi polska firma chce współpracować.

Zgodnie z art. 29 updof podatek dochodowy od przychodów uzyskanych na terytorium Polski przez osoby nie mające zamieszkania w Polsce z umowy zlecenia pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20 % przychodu. Za dochody uzyskane na terytorium RP uznajemy również dochody pochodzące od polskiego płatnika, wypłacane osobie, która umowę zlecenia wykonuje za granicą.

Ww. przepis stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy lub niepobranie podatku jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego zaświadczeniem wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej, zwanym dalej ,,certyfikatem rezydencji".

Jeżeli Czech przedstawi certyfikat rezydencji stosujemy umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, z której wynika, że dochody te opodatkowane są w miejscu zamieszkania. W tym przypadku polska firma nie pobierze podatku, w terminie do końca lutego następnego roku sporządzi informację IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 6).

Jeżeli Czech nie przedstawi certyfikatu rezydencji, to polska firma stosuje art. 29 i pobiera 20% zryczałtowany podatek dochodowy od wypłacanych należności. W terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego płatnik będzie zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-8AR do US według siedziby spółki – art. 42 ust.1a updof.

Natomiast w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, płatnik ma obowiązek przesłać podatnikowi oraz US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych informację IFT-1R, o wysokości przychodu uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania (art. 42 ust. 2 pkt 2).

Na pisemny wniosek podatnika płatnik ma obowiązek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku sporządzić imienną informację IFT-1, którą przesyła podatnikowi i US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Niezależnie od tego, w terminie do końca lutego sporządza dodatkowo IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 2).

Obcokrajowiec nie ma obowiązku składania zeznania rocznego w Polsce, gdyż jest to podatek zryczałtowany.

Por. SIP 164900, 160832

Uwaga - możliwość opodatkowania nierezydentów zgodnie z art. 27 ust. 1 patrz wyjaśnienia str. 208

3. Opodatkowanie artystów scenicznych, filmowych, muzyków i sportowców.

Zdecydowana większość umów podpisanych przez RP odrębnie reguluje zagadnienie opodatkowania dochodów z samodzielnie wykonywanej działalności artystycznej lub sportowej. W szczególności dotyczy to dochodów artystów scenicznych, cyrkowych, filmowych, radiowych lub telewizyjnych. Dochody te, zgodnie z regulacjami umów co do zasady, podlegają opodatkowaniu w państwie, w którym działalność jest wykonywana.

Ma to miejsce np. w umowie - z Niemcami oraz z Holandią - gdzie wskazuje się, że dochody takie mogą być opodatkowane w Państwie, w którym wykonuje się te czynności.

Jeżeli jednak dochód artysty lub sportowca z jego osobistej działalności nie jest mu wypłacany bezpośrednio, lecz innej osobie (np. przedsiębiorstwu organizującemu wyjazd zagraniczny, organizatorowi koncertu), to dochód taki może być opodatkowany w państwie, w którym działalność tego artysty lub sportowca jest wykonywana.

Wynagrodzenia artystów (sportowców) finansowane całkowicie lub w przeważającej mierze z funduszy publicznych jednego lub obu umawiających się państw (ich jednostek administracyjnych lub władz lokalnych) podlega z reguły opodatkowaniu w tym państwie, gdzie artysta (sportowiec) ma miejsce zamieszkania.

Holenderski piłkarz gra na kontrakcie w Klubie Sportowym „Lech-Poznań”

Jeżeli piłkarz przedstawi certyfikat rezydencji – stosujemy umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z art. 17 umowy wynika, że dochód sportowca uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z tytułu osobiście wykonywanej działalności w tym charakterze w Drugim umawiającym się Państwie, może być opodatkowany w tym Drugim Państwie. W związku z tym Klub jako płatnik, pobiera zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 updof - 20% zryczałtowany podatek dochodowy od wypłaconych należności ze względu na to, że czynności te były wykonywane w Polsce. W terminie do końca lutego następnego roku płatnik sporządza informację IFT-1R. Piłkarz już nie składa zeznania rocznego w Polsce.

Jeżeli piłkarz nie przedstawi certyfikatu rezydencji:

  • a jego pobyt w Polsce trwał max 183 dni, wówczas Klub jako płatnik zgodnie z art. 29, ma obowiązek pobrać 20% zryczałtowany podatek dochodowy od wypłaconych należności. W terminie do końca stycznia następnego roku podatkowego płatnik będzie zobowiązany przesłać roczną deklarację PIT-8AR do US wg siedziby spółki – art. 42 ust. 1a.
    Natomiast w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, płatnik ma obowiązek przesłać cudzoziemcowi oraz US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych informację IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 2 updof).
    Na pisemny wniosek cudzoziemca, w związku z zamiarem opuszczenia przez niego Polski, płatnik ma obowiązek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku sporządzić imienną informację IFT-1, którą przesyła podatnikowi i US właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych Niezależnie od tego, w terminie do końca lutego sporządza dodatkowo IFT-1R (art. 42 ust. 2 pkt 4).
    Piłkarz już nie składa zeznania rocznego w Polsce.
    Uwaga - możliwość opodatkowania nierezydentów zgodnie z art. 27 ust. 1 patrz wyjaśnienia str. 208 217

  • a jego pobyt trwał dłużej niż 183 dni i płatnik nie ma gwarancji, że piłkarz nie jest polskim rezydentem, wówczas płatnik opodatkuje te dochody jako dochody z art. 13, wpłaca zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z art. 41 ust. 1 updof, wystawia PIT-11.

Piłkarz ma obowiązek złożyć zeznanie roczne PIT-37.

Ewentualne przekwalifikowanie takiego dochodu na dochód osoby fizycznej niemającej miejsca zamieszkania w Polsce i wyjaśnienie zaistniałej sytuacji spoczywa na podatniku, który sam składa korektę zeznania podatkowego i ewentualnie dopłaca podatek (SIP 201885).

Polak (muzyk) uzyskał za granicą dochody z działalności wykonywanej osobiście

  • w Niemczech – płatnik „niemiecki” pobrał podatek (ze względu na wykonywane czynności). W Polsce podatnik nie ma obowiązku opodatkowania tych dochodów (chyba że osiągnął także dochody w Polsce to przyjmuje dochody zagraniczne do wyliczenia stopy procentowej);

  • w Holandii – płatnik „holenderski” pobrał podatek, ale w Polsce podatnik musi również je opodatkować – płacąc zaliczkę w ciągu roku (art. 44 ust.1a i 3a), gdyż są to dochody bez pośrednictwa płatnika. Odliczy podatek zapłacony za granicą.

 

W sytuacjach, gdy umowy, nie zawierają odrębnego uregulowania dla artystów i sportowców, dochody z ww. tytułu należy traktować jak dochody z wolnych zawodów, a więc będą podlegały opodatkowaniu w Państwie zamieszkania podatnika.

Obcokrajowiec mający stałą placówkę w Polsce osiągał dochody z tytułu wolnego zawodu w Polsce

Np. artysta plastyk ma w Polsce pracownię, a więc osiąga dochody z tytułu wolnego zawodu bez pośrednictwa płatnika.

Ma obowiązek sam opodatkować w Polsce te dochody, a więc zapłacić - zgodnie z art. 29 ustawy - zryczałtowany 20% podatek od uzyskanych przychodów – art. 44 ust. 1b.

Zapłacony podatek wykazuje w PIT-36 (poz.195) .

Uwaga - możliwość opodatkowania nierezydentów zgodnie z art. 27 ust. 1 patrz wyjaśnienia str. 208

DOCHODY Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

Uwaga

Do dochodów z dywidend i odsetek stosowana jest z reguły we wszystkich umowach metoda odliczenia proporcjonalnego.

Kapitały pieniężne zostały wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 7 updof. Ustawa przewiduje opodatkowanie dochodów (przychodów) z kapitałów pieniężnych w dwóch formach: 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (art. 30a) oraz wg stawki w wysokości 19% (art. 30b).

Dochody z kapitałów pieniężnych to m.in. dochody z odsetek, dywidend, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach.

Polacy uzyskujący takie dochody rozliczają się z uwzględnieniem upo, których stroną jest RP.

OTRZYMANE ODSETKI

Do odsetek otrzymywanych od polskiego podmiotu przez nierezydenta stosuje się w zależności od charakteru odsetek przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 updof lub art. 30a ust. 1 pkt 1 updof. Jeżeli nierezydent uzyska na terytorium RP odsetki wymienione w art. 30a ustawy to zawsze zastosowanie znajdzie ten przepis. Art. 29 będzie miał zastosowanie tylko w tych przypadkach, gdy odsetki uzyskane przez nierezydenta nie będą mieściły się w dyspozycji art. 30a updof. (SIP 177392).

Najbardziej typowym dochodem z kapitałów pieniężnych, uzyskanych za granicą, są otrzymane odsetki od środków zgromadzonych na zagranicznych rachunkach bankowych, np. lokaty (art. 17 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30a).

Uzyskane odsetki przeliczamy na złote zgodnie z art. 11 ust. 3 updof wg kursów kupna banku,

z którego korzystał podatnik, z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika. Jeżeli bank nie stosuje kursu złotego, podatnik przelicza na złote kwotę odsetek, według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Uwaga! W przypadku zagranicznego banku nie możemy w ogóle mówić o kursie kupna, bowiem żeby wymienić walutę, która obowiązuje w danym kraju na złotówki, bank zastosowałby kurs sprzedaży. Przepis art. 11 updof nie dopuszcza przeliczania przychodów po kursie sprzedaży zatem zawsze będziemy stosować kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Polak ulokował środki pieniężne na rachunku bankowym w Niemczech

Przychód z odsetek uzyskanych w Niemczech należy samodzielnie opodatkować 19% zryczałtowanym podatkiem (art. 30a updof) i wykazać w poz. 197, a zapłacony podatek za granicą, w poz. 199 PIT–36.

Jeżeli podatnik przedstawił, w niemieckim banku, certyfikat rezydencji to bank pobrał zgodnie z umową podatek w wysokości 5%. Zatem wpłacie do US będzie podlegała różnica miedzy podatkiem wykazanym w poz. 197 a podatkiem zapłaconym za granicą – różnicę wykazuje się w poz. 203 PIT–36, nie wypełnia załącznika PIT-ZG.

Jeżeli podatnik nie przedstawił certyfikatu rezydencji, bank pobrał podatek zgodnie z niemieckimi przepisami. Podatnik ma prawo do odliczenia zapłaconego za granicą podatku, jednakże odliczenie to nie może przekroczyć kwoty podatku wynikającej z umowy (w tym przypadku 5%).

Zob. przykład 5

ZBYCIE UDZIAŁÓW I AKCJI

Kolejnym, często uzyskiwanym za granicą dochodem przez polskich podatników są dochody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach.

Jeżeli:

  1. podatnik sprzedaje akcje spółki, która ponad 50% aktywów ma ulokowane w nieruchomościach, to dochody z takiego zbycia podlegają opodatkowaniu poza granicami Polski i w zależności od umowy – również w Polsce (tak jak zbycie nieruchomości);

  2. podatnik sprzedaje akcje, papiery inne niż wymienione w pkt 1, to podlegają one co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce (zgodnie z art. 30b).

W umowach postanowień odnośnie zbycia akcji należy szukać, w zależności od umowy – zyski kapitałowe, zyski ze sprzedaży majątku lub zyski z przeniesienia własności majątku.

Z reguły kwestię tę reguluje art. 13 umów upo.

Za przychody z kapitałów pieniężnych określone w art. 17 ust. 1 pkt 6 updof uważa się przychody należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.

Zarówno przychody uzyskane w walutach obcych (art.17 ust. 4) jak i koszty (art. 22 ust. 1) przeliczamy wg kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (poniesienia kosztu).

Dochody (straty) z powyższego źródła, uzyskane zarówno na terytorium RP jak i poza jej granicami, podatnik wykazuje w PIT–38 (zagraniczne również w PIT-ZG).

Dochody o których mowa w art. 30b updof uzyskane zarówno w Polsce, jak i za granicą łączy się i od uzyskanej sumy oblicza podatek. W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania tak ustalony podatek pomniejsza się o podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to, nie może jednak przekroczyć tej części podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany za granicą (art. 30b ust. 5a i 5b updof).

W sytuacji gdy uzyskane dochody (np. sprzedaż akcji spółki, której majątek składa się w większej części z nieruchomości) podlegają opodatkowaniu za granicą, a w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidziano metodę wyłączenia z progresją, to mimo, że zgodnie z art. 30b, dochód ten winien być opodatkowany w Polsce, bo ust. 5a tegoż przepisu przewiduje metodę proporcjonalnego odliczenia, to jednakże - skoro z umowy wynika, że do dochodu tego stosujemy metodę wyłączenia z progresją, to dochód ten w Polsce będzie zwolniony z opodatkowania. Zawsze bowiem stosujemy metodę z umowy. Dopiero kiedy nie ma umowy ma zastosowanie art. 30b ust. 5a.

 

Uwaga

Rozliczanie przychodów uzyskiwanych za pośrednictwem zagranicznego brokera (czyli podmiot świadczący określone usługi, z reguły pośrednictwa, działający na cudzy rachunek).

W sytuacji gdy zagraniczny podmiot nie wystawia informacji dotyczących osiągniętego przychodu, dochodu i podatku za dany rok, podatnik mający obowiązek złożenia zeznania rocznego rozliczy je na podstawie własnych dokumentów. Dokumentem tym może być elektroniczny zapis historii rachunku walutowego, jeśli zawiera dane identyfikujące podatnika oraz pozwalające na określenie wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania.

Zob. Przykład 5a, 5b

DOCHODY Z NIERUCHOMOŚCI

Zgodnie z definicją zawartą w Konwencji – dochód osiągany przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z majątku nieruchomego (włączając w to dochód z gospodarstwa rolnego i leśnego), położonego w drugim Umawiającym się Państwie, może być opodatkowany w tym drugim Państwie.

Określenie majątek nieruchomy ma takie znaczenie, jakie nadaje mu prawo tego Państwa, na terytorium którego majątek jest położony.

Postanowienia umów (najczęściej art. 6) dotyczące majątku nieruchomego mają zastosowanie do dochodów np. z bezpośredniego użytkowania, najmu, dzierżawy, prawa wieczystego użytkowania jak i inne prawa wynikające z nieruchomości np. służebność czy nieodpłatne świadczenie.

Statki morskie, barki i statki powietrzne nie stanowią majątku nieruchomego.

Polak mający miejsce zamieszkania w Polsce uzyskał dochody z najmu nieruchomości położonej za granicą

Dochody z nieruchomości opodatkowuje się w kraju, w którym dana nieruchomość jest położona.

Podwójnego opodatkowania unika się – w zależności od miejsca położenia nieruchomości:

  1. w Niemczech – poprzez zastosowanie metody wyłączenia z progresją,

  2. w Holandii – poprzez zastosowanie metody odliczenia proporcjonalnego.

 

Wypełniając PIT-36 należy:

  1. przy metodzie wyłączenia z progresją

    1. jeżeli podatnik oprócz takich dochodów nie uzyskał w Polsce innych dochodów opodatkowanych wg skali, to nie ma obowiązku składania zeznania PIT-36, chyba że będzie chciał skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rocznego, tzn. złożyć zeznanie wspólnie z małżonkiem.

    2. jeżeli osiągnął dochód opodatkowany wg skali w Polsce – wykazuje dochody zagraniczne tylko celem ustalenia stopy procentowej. Składa PIT-36 wraz z PIT/ZG.

  2. przy metodzie odliczenia proporcjonalnego
    nie ma znaczenia fakt osiągania dochodów w Polsce opodatkowanych wg skali. Podatnik musi zawsze złożyć PIT-36 wraz z PIT/ZG.

Uwaga

Jeżeli podatnik złoży oświadczenie, iż uzyskane przychody z najmu nieruchomości położonej za granicą opodatkuje ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, to w przypadku gdy zastosowanie będzie miała metoda wyłączenia z progresją - nie będzie zobowiązany do złożenia PIT-28, o ile nie uzyska innych przychodów podlegających opodatkowania ryczałtem.

Jeżeli ma zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia to podatnik będzie zobowiązany do złożenia PIT-28 i od podatku zryczałtowanego odejmie podatek zapłacony za granicą.

Obcokrajowiec mający miejsce zamieszkania za granicą osiąga dochody z najmu nieruchomości położonej w Polsce

Bez względu na zastosowanie metody upo, osoba taka musi opodatkować się w Polsce.

Zatem dokonuje wyboru formy opodatkowania:

  1. zasady ogólne tzn. po przekroczeniu dochodu wolnego, czyli w 2009r. kwoty 3.091 zł – osoba taka jest zobowiązana do wpłaty zaliczek na podatek dochodowy do US właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Po zakończeniu roku podatkowego składa PIT-36.

  2. ryczałt ewidencjonowany – wówczas wpłaca co miesiąc/kwartał kwotę ryczałtu. Po zakończeniu roku podatkowego składa PIT-28.

W przypadku zbycia nieruchomości należy zastosować postanowienia umów dotyczące zysków z przeniesienia własności majątku, tj. z reguły art. 13 umowy (nie stosuje się art. 6).

Najczęściej prawo do opodatkowania zysków z przeniesienia własności majątku nieruchomego przypada państwu, w którym majątek nieruchomy jest położony.

(pismo MF z dnia 28 sierpnia 2007 r. DD4-033-0796/Idy/07/71333, LEX 14131).

Przeniesienie własności obejmuje np. sprzedaż, zamianę, częściową sprzedaż. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wskazują zasad ustalania dochodu z przeniesienia własności majątku nieruchomego i sposobu jego opodatkowania.

Zasady te wynikają z przepisów prawa wewnętrznego państwa, gdzie położona jest nieruchomość.

Polak mający miejsce zamieszkania w Polsce uzyskał dochód ze zbycia nieruchomości położonej za granicą

W sytuacji, gdy rezydent polski uzyska dochód ze zbycia nieruchomości położonej w państwie, z którym obowiązuje metoda wyłączenia z progresją – dochód ten nie będzie miał wpływu na podatek obliczony od ewentualnego dochodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości położonej w Polsce. SIP 197546, 203693.

Jeżeli natomiast nie ma umowy, to wystąpi podwójne opodatkowanie bez możliwości odliczenia podatku zapłaconego za granicą, bo polska ustawa nie przewiduje metody upo dla tego rodzaju źródła przychodu - ale tylko dla nieruchomości nabytych do 31.12.2008 r. Od 01.01.2009 r. art. 30e ust. 8 i ust. 9 updof zezwala odliczyć podatek zapłacony w obcym państwie ale odliczenie to nie może przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w obcym państwie.

Obcokrajowiec mający miejsce zamieszkania za granicą uzyskał dochód ze zbycia nieruchomości położonej w Polsce

Sprzedaż nieruchomości położonej w Polsce przez osobę mającą miejsce zamieszkania w USA. SIP 160541

W przypadku uzyskania przez nierezydenta dochodu ze zbycia nieruchomości położonej w Polsce organem właściwym do opodatkowania tych dochodów jest:

  • w przypadku podpisania aktu notarialnego w Polsce - Urząd Skarbowy ustalony wg miejsca zawarcia umowy sprzedaży (§ 5 ust.2 pkt 2 lit.c rozporządzenia MF w sprawie właściwości organów podatkowych),

  • w przypadku podpisania aktu notarialnego za granicą – Trzeci Urząd Skarbowy Warszawa - Śródmieście (§ 10 rozporządzenia MF w sprawie właściwości organów podatkowych)

 

INNE DOCHODY

Ta kategoria zawiera wszelkie inne (nie wymienione rodzajowo w umowach) dochody. Są to między innymi:

ALIMENTY

Świadczenia alimentacyjne stanowią jedno ze źródeł dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zasady opodatkowania świadczeń alimentacyjnych zostały również uregulowane w umowach upo zawartych przez Polskę. Odwołując się do treści umów zawartych przez Polskę, można wskazać na trzy zasady przesądzające o opodatkowaniu alimentów przekazywanych z zagranicy:

  • alimenty są opodatkowanie tak jak inne dochody. Jeżeli w umowie, której stroną jest Polska, nie ma wyraźnych uregulowań odnoszących się do opodatkowania alimentów, a jednocześnie umowa przewiduje zasady opodatkowania tzw. innych dochodów, należy uznać, że dochody z alimentów powinny podlegać opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla innych dochodów. Takie zasady zostały przewidziane np. w umowie zawartej przez Polskę z Turcją. W takich przypadkach alimenty traktowanie jako dochody z innych źródeł na gruncie umowy będą podlegać opodatkowaniu jedynie w państwie rezydencji podatkowej odbiorcy płatności, co oznacza, że alimenty uzyskiwane przez polskiego rezydenta podatkowego z Turcji będą podlegać opodatkowaniu tylko w Polsce;

  • alimenty są opodatkowane tak jak emerytury, renty oraz inne podobne świadczenia – np. w umowie z Kanadą. Zgodnie z art. 18 ust. 4 pkt c) tej umowy, alimenty i podobne należności pochodzące z jednego państwa i wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w drugim państwie, która jest ich właścicielem, będą podlegać opodatkowaniu tylko w tym drugim państwie. Zatem, jeżeli osobą uprawnioną do otrzymania alimentów z Kanady będzie osoba zamieszkała w Polsce, alimenty będą podlegały opodatkowaniu tylko w Polsce;

  • brak jest w umowach uregulowań odnoszących się do opodatkowania alimentów oraz umowa nie zawiera uregulowań dotyczących opodatkowania innych dochodów. Taka sytuacja ma miejsce np. w umowie zawartej pomiędzy USA a Polską – stosujemy art. 5 umowy. W takim przypadku dochody z alimentów należy traktować w taki sposób, jak gdyby państwa (strony umowy) w ogóle nie miały intencji, aby umowa miała zastosowanie do takich dochodów. Dochody tego rodzaju są opodatkowane jedynie w oparciu o ustawodawstwo wewnętrzne danego kraju. W takim przypadku wypłaty alimentów z USA do Polski, amerykańskie władze podatkowe mają prawo do opodatkowania tych dochodów zgodnie z wewnętrznymi amerykańskimi przepisami podatkowymi. Alimenty otrzymane z USA powinny zostać w Polsce rozliczone przy zastosowaniu przepisów updof z uwzględnieniem metody odliczenia proporcjonalnego.

 

Alimenty otrzymane z zagranicy będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 127.

ŚWIADCZENIE Z POLISY UBEZPIECZENIOWEJ

Polka w związku ze śmiercią męża otrzymała z Niemiec pieniądze z polisy obejmującej ubezpieczenie na życie

Umowa między Polską a Niemcami nie reguluje odrębnie kwestii opodatkowania wypłat z polis ubezpieczeniowych. Opodatkowanie tych dochodów podlegać więc będzie przepisowi art. 22 – „inne dochody” umowy zawartej pomiędzy RP a RFN.

Wynika z tego, że dochody Polaka bez względu na to gdzie są osiągane, a które nie są objęte postanowieniami poprzednich artykułów, podlegają opodatkowaniu w Polsce.

W przedstawionej sytuacji zakładamy, że podatniczka ma miejsce zamieszkania w Polsce.

W myśl ustawy updof - są to dochody z innych źródeł, o których mowa w art. 20. Jednak dochody z polis obejmujących ubezpieczenie na życie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 updof., z którego wynika, że zwolnione z podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych.

Z powyższego wynika, że osoba, która otrzyma z Niemiec wypłatę z polisy ubezpieczeniowej na życie, nie zapłaci z tego tytułu podatku. Nie wykazuje takich dochodów w zeznaniu rocznym.

ZASIŁEK DLA BEZROBOTNYCH – transferowany z zagranicy

SIP – 245642 - zasiłek dla bezrobotnych wypłacany z krajów Unii Europejskiej

Obywatel polski, jeżeli zgłosi się do Powiatowego Urzędu Pracy w ciągu 7 dni uprawniających do zachowania prawa do zasiłku dla bezrobotnych liczonych od dnia wyjazdu i przedstawi prawidłowo wypełniony formularz E-303 wydany przez kraj członkowski Unii Europejskiej, czyli w dniu zgłoszenia się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy spełni wszystkie warunki uprawniające do przyznania prawa do zasiłku zgodnie z zasadą transferu świadczeń, nabywa prawa do tych świadczeń. Przyznany w krajach Unii Europejskiej zasiłek jest przeliczany na PLN stosując kurs podany przez Komisję Administracyjną Wspólnot Europejskich ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących – Przelicznik walut zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 574/72 i wypłacany w Polsce w kwocie netto.

Stosownie do art. 70 rozporządzenia 1408/71 świadczenia udzielane są przez instytucje każdego z państw unijnych, do którego bezrobotny udaje się w celu poszukiwania pracy. Natomiast właściwa instytucja państwa członkowskiego Unii Europejskiej, które przyznało zasiłek (któremu wcześniej podlegał bezrobotny) zobowiązana jest do zwrotu kosztów tych świadczeń. Zwrot wypłacanego zasiłku dla bezrobotnych następuje na zasadach określonych w art. 98 rozporządzenia 1408/71, na podstawie udokumentowanych rzeczywistych wydatków, bądź w kwocie zryczałtowanej. Państwa mogą jednak przewidzieć inne sposoby dokonywania zwrotów lub wypłat, lub też mogą zrezygnować z dokonywania jakichkolwiek zwrotów.

Obowiązek podatkowy ustala się w oparciu o ustawę a następnie o umowy mające na celu rozgraniczenie obowiązku podatkowego nałożonego przez ustawodawstwa dwóch umawiających się państw, co wynika z ograniczającego i korygującego charakteru umów.

Z informacji przedstawionych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wynika, iż zwrot kosztów wypłaconych przez polskie instytucje zasiłków transferowych dla bezrobotnych następuje zawsze, zaś kwota tego zwrotu zawsze odpowiada kwocie rzeczywiście poniesionych przez Fundusz Pracy wydatków. Oznacza to, iż Fundusz Pracy występuje tu jedynie jako instytucja kredytująca świadczenia dla bezrobotnych wypłacane de facto na koszt innych państw. W związku z powyższym, wypłacany przez polski Urząd Pracy zasiłek transferowy dla bezrobotnych, zwracany następnie w rzeczywistej wysokości przez właściwą instytucję państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jest świadczeniem pochodzącym z tego drugiego państwa.

Do transferowego zasiłku dla bezrobotnych nie będzie miał zastosowania art. 35 ust. 1 pkt 3 updof dotyczący poboru zaliczek przez organy zatrudnienia, a co za tym idzie nie ma również zastosowania art. 39 ust. 1, gdyż w przypadku omawianych wypłat polski Urząd Pracy nie pełni funkcji płatnika (nie mieści się zatem w zakresie art. 39 ust. 1 updof). W konsekwencji na Urzędzie Pracy nie będzie spoczywał obowiązek sporządzania informacji PIT-11.

Natomiast obowiązek sporządzenia informacji PIT -8C zależy od tego, czy dany transferowy zasiłek dla bezrobotnych będzie podlegał w Polsce opodatkowaniu, w świetle postanowień właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z państwem członkowskim Unii Europejskiej, z którego zasiłek pochodzi.

Jeżeli z treści właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania będzie wynikało prawo do opodatkowania w Polsce dochodu z tytułu transferowego zasiłku dla bezrobotnych, w związku z obowiązkami podatkowymi uregulowanymi w ustawie, to Powiatowy Urząd Pracy będzie zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C, o wysokości wypłaconych dochodów, zgodnie z art. 42a ustawy. Jeżeli natomiast zgodnie z postanowieniami właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochód ten będzie wyłączony z opodatkowania w Polsce, to należy przyjąć, iż na polskim Urzędzie Pracy nie będzie spoczywał obowiązek wystawienia informacji PIT-8C.

SIP – 247643 zasiłek dla bezrobotnych wypłacany z Niemiec - wypłacany przez polski Urząd Pracy zasiłek transferowy dla bezrobotnych, zwracany następnie w rzeczywistej wysokości przez właściwą instytucję Niemiec, jest świadczeniem pochodzącym z Niemiec. Zgodnie z ustawodawstwem ubezpieczenia społecznego Niemiec, w skład obowiązkowego systemu ubezpieczenia społecznego wchodzi m.in. ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia. Oznacza to, iż transferowy zasiłek dla bezrobotnych jest wypłacany w ramach obowiązkowego systemu ubezpieczenia socjalnego, o którym mowa w art. 18 ust. 2 polsko - niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Oznacza to, iż dochód z tytułu zasiłku podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech, a w Polsce jest zwolniony z opodatkowania. W konsekwencji podatnik nie był zobowiązany do wykazania tegoż dochodu (transferowego zasiłku) w zeznaniu podatkowym.

ZASIŁEK WYCHOWAWCZY

Podatniczka w 2007 roku pracowała w Anglii i tam urodziła dziecko. W 2008 r. wróciła na stałe do Polski i otrzymywała zasiłek wychowawczy z Anglii wypłacany z obowiązkowego systemu emerytalnego. Czy jako rezydent RP musi te dochody opodatkować w Polsce?

NIE - zgodnie z art. 17 ust. 2 umowy zawartej między Polską a Wielką Brytanią, wypłaty w ramach systemu emerytalnego utworzonego w jednym Umawiającym się Państwie i wypłacane na rzecz osoby mającej miejsce zamieszkania w drugim Umawiającym się Państwie podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie czyli w Wielkiej Brytanii, jednak zgodnie z postanowieniami art. 22 ust 2 lit. c umowy, w przypadku gdy dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, Polska może, przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub zysków majątkowych takiej osoby, uwzględnić zwolniony dochód.

OPODATKOWANIE ODZIEDZICZONEJ RENTY DOŻYWOTNIEJ (ANNUITY) Z USA

Do wkładu zgromadzonego na indywidualnym koncie w ramach umowy „Annuity” zawartej z towarzystwem ubezpieczeniowym, wypłaconego po śmieci osoby gromadzącej te środki i zgodnie z jej dyspozycją, mają zastosowanie przepisy updof, w tym art. 21 ust. 1 pkt 4. Umowa „Annuity” jest formą ubezpieczenia osobowego, które przewiduje wypłatę ubezpieczonemu renty dożywotniej a uposażonemu, w razie śmierci ubezpieczonego, jednorazowego świadczenia w wysokości zgromadzonego wkładu. Jednocześnie zgromadzony wkład nie stanowi dochodu z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi. Zgodnie z art. 24 ust. 15 dochodem tym jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy. Przepis art. 24 ust. 15 nie ma zastosowania w omawianej sprawie, gdyż dyspozycja tego przepisu wskazuje, że ów szczególny sposób ustalania dochodu do opodatkowania dotyczy osób, które były inwestorami składek na podstawie zawartej przez siebie umowy. O inwestowaniu składek nie można natomiast mówić w przypadku podatnika, który otrzyma zgromadzony przez spadkodawcę wkład.

PRZYCHODY Z UDOSTĘPNIANIA WITRYN INTERNETOWYCH POD REKLAMY

Właściciel domen osiągający przychody z tytułu umieszczania płatnych linków reklamowych firm zagranicznych opodatkowuje je jako:

  • pozarolniczą działalność gospodarcza, jeżeli działalność (odpłatne zamieszczanie linków na swoich domenach) wykonywana jest w warunkach określonych w art. 5a pkt 6 updof lub

  • przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 updof.

 

NAGRODA Z ZAGRANICY

Polak wygrał w loterii za granicą (Anglia) nagrodę pieniężną

Art. 1 pkt 11 tiret piąte ustawy z 6.11.2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 209, poz. 1316) w art. 21 ust. 1 pkt 6 i 6a updof nadano nowe brzmienie zrównując opodatkowanie dochodów uzyskanych z loterii, gier i zakładów wzajemnych, uzyskanych na terytorium RP oraz innych państwach członkowskich UE lub innym państwie należącym do EOG.

Nagroda będzie podlegała zwolnieniu od podatku do kwoty nieprzekraczającej 2.280 zł zgodnie z art.21 ust.1 pkt 6a updof, jeżeli loteria była urządzana i prowadzona przez uprawniony podmiot na podstawie przepisów o grach losowych i zakładach wzajemnych obowiązujących w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG.

Jeżeli jednorazowa wartość wygranej przekroczy kwotę 2.280 zł, podatnik zgodnie z art.30 ust.1 pkt 2 będzie zobowiązany do zapłaty 10% zryczałtowanego podatku, który wykaże w zeznaniu rocznym PIT 36 poz. 195 (art. 45 ust.3b)

Powyższe zasady dotyczą również wygranych w grach liczbowych, grze telebingo, zakładach wzajemnych, loteriach promocyjnych, loteriach audiotekstowych i loteriach fantowych.

Bez względu na wysokość wygranych, zwolnieniu zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 6 korzystają wygrane w kasynach gry, wideoloteriach, grach na automatach, grach na automatach o niskich wygranych oraz grach w bingo pieniężne i fantowe urządzanych i prowadzonych przez uprawniony podmiot na podstawie przepisów o grach losowych i zakładach wzajemnych obowiązujących w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG.

Przepisy te będą mogli stosować tylko rezydenci państw, z którymi istnieje podstawa

prawna dla tzw. wymiany informacji podatkowej. Taką podstawą prawną jest najczęściej

właściwa umowa upo - (art. 21 ust.23 updof)

Przydatne strony:

  • MF/podatki/system podatkowy/umowy międzynarodowe/wykaz umów,

  • MF/podatki/broszury informacyjne/podatek dochodowy od osób fizycznych/ opodatkowanie dochodów z pracy najemnej za granicą

Przydatne interpretacje Tytuł Opis problemu Numer SIP i karty
Nieograniczony obowiązek podatkowy Wnioskodawca jest obywatelem Polski, jednakże kilka lat temu wyjechał do Stanów Zjednoczonych w celu wykonywania pracy i tam przebywa cały czas, określając w USA centrum życiowe natomiast żona i dzieci przebywają w Polsce 198657
183 dni Sposób liczenia 183 dni w Niemczech 229104
229106
229109
Certyfikat rezydencji Dopuszczalne jest przesłanie certyfikatu e-mailem 208781
Bank jako płatnik Bank, działając jako Agent płatności zagranicznego funduszu inwestycyjnego nie jest płatnikiem podatku zryczałtowanego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 5 updof z tytułu rozliczania jednostek uczestnictwa w funduszach zagranicznych oraz nie jest w świetle art. 42 updof zobowiązany do sporządzania deklaracji/informacji o dochodach z powyższych tytułów 168342
Odsłony: 24633

Statystyka

Odsłon artykułów:
1182896

Gościmy

Odwiedza nas 7 gości oraz 0 użytkowników.