Ulga odsetkowa

Szczegóły

Nadrzędna kategoria: Poradnik Podatnika

Kategoria: Krajowa Informacja Podatkowa

Utworzono: środa, 23, marzec 2011 11:49

Opublikowano: środa, 23, marzec 2011 11:36

Cezary Socha

Odsłony: 1325

ULGA ODSETKOWA

LIMITY (podatnik ustala limit w roku zakończenia inwestycji):

2002-2007 – 189.000 zł;

2008r. – 212.870 zł;

2009r. – 243.460 zł;

2010r. - 264.810 zł:

 

Uwaga

Przepis art. 26b updof został uchylony z dniem 01.01.2007r. (art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588). Obowiązuje na zasadzie praw nabytych do dnia 31.12.2027r. (art. 9 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej updof).

Art. 26b updof został dodany w związku z ustawą z 21.11.2001r. o zmianie updof oraz uzpdof (dz. U. nr 134, poz. 1509) i obowiązywał od 01.01.2002r.

Wprowadzał on możliwość dokonywania odliczeń od podstawy opodatkowania w związku z ponoszeniem przez podatnika wydatków na inwestycję mieszkaniową.

Powyższa ulga budowlana zastąpiła tzw. starą ulgę budowlaną, która przestała obowiązywać w związku ze zmianą art. 27a updof.

Ulga ta polega na odliczeniu od dochodu odsetek:

1. od kredytu mieszkaniowego,

2. od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego

3. od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w pkt. 1 i 2

 

do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed dniem 1 stycznia 2007r., nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2027r.,

przy czym rozszerzenie zakresu ulgi odsetkowej o odsetki od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego udzielonego podatnikowi w latach 2002-2006 oraz o odsetki od kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę kredytu (pożyczki) refinansowego i konsolidacyjnego zostało wprowadzone dopiero ustawą z dnia 6 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innch ustaw, dokonującą (art. 7) zmian w art. 9 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588). I tak, celem zmiany wprowadzanej do art. 9 ww. ustawy jest umożliwienie odliczenia w ramach ulgi odsetkowej zarówno odsetek od kredytu (pożyczki) mieszkaniowego, o którym mowa w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w latach 2002-2006, jak i odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na spłatę kredytu (pożyczki) mieszkaniowego (tzw. kredyt refinansowy czy konsolidacyjny) lub odsetek od kredytu przeznaczonego na spłatę kredytu refinansowego. Od kilku lat obserwowany jest bowiem wzrost zainteresowania refinansowaniem kredytów hipotecznych lub korzystania z bogatej oferty kredytów konsolidacyjnych. W konsekwencji, rośnie liczba osób zmieniających bank na tańszy.

Odliczenie odsetek od kredytu (pożyczki) refinansowego czy konsolidacyjnego, jakie podatnik spłacił przed 1 stycznia 2008 r. w przypadku podatników, którzy inwestycję mieszkaniową (np. budowę domu) zakończyli przed tym dniem (tj. przed wejściem w życie omawianych regulacji, które mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2008 r.) umożliwia dodany w art. 9 powyższej ustawy ust. 1b:„Odsetki od kredytu (pożyczki), o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, zapłacone w latach 2002-2007 w związku z inwestycją zakończoną przed dniem 1 stycznia 2008 r., zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 4 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., podlegają odliczeniu na zasadach określonych w ustawie wymienionej w art. 1 lub 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., od dochodu (przychodu) uzyskanego w roku 2008 lub 2009. Do odliczenia wydatków, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie stosuje się art. 26b ust. 5-7 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Przepis ust. 1a stosuje się odpowiednio”.

Osoby, które inwestycję mieszkaniową zakończą w roku 2009 r. lub kolejnych latach odsetki od kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego mogą odliczyć na dotychczasowych zasadach, tj. po raz pierwszy w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym inwestycja została zakończona. Zgodnie bowiem z art. 26b ust. 6 i 7 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., odsetki od kredytu (pożyczki) zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji (np. budowy domu) mogą być odliczone od dochodu uzyskanego w roku, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki lub w roku po nim następującym.

Ustawodawca również w dodanym art. 9 w ust. 1a doprecyzował, że w przypadku, gdy kredyt (pożyczka) stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych, niż wymienione w tym przepisie, zobowiązań kredytowych (pożyczkowych), odliczeniu podlegają odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w ust. 1.

Ulga odsetkowa i prorodzinna

Podatniczka w 2006 r. uzyskała kredyt i rozpoczęła budowę domu jednorodzinnego. Budowa została zakończona i budynek został oddany do użytkowania w 2008 r. W zeznaniu za 2008 r. podatniczka rozpoczęła odliczanie od dochodu faktycznie zapłaconych odsetek. Czy mogła - aby zachować możliwość odliczenia od podatku pełnej kwoty ulgi prorodzinnej - nie odliczać od dochodu wszystkich zapłaconych odsetek lecz przenieść je do odliczenia od dochodu za 2009 r.? Odp. Tak. Podatniczka ma prawo odliczyć od dochodu za rok zakończenia inwestycji tyle odsetek, ile pozwoli jej w konsekwencji na określenie podatku, od którego odliczy ulgę z tytułu wychowywania dzieci.

Uwaga! W następnym roku może odliczyć od dochodu oprócz odsetek zapłaconych w 2009 r. tylko odsetki zapłacone w latach 2006 i 2007, czyli przed rokiem, w którym zakończona została inwestycja. Gdyby natomiast pozostały jej do odliczenia jeszcze odsetki zapłacone w 2008 r. to tych odsetek już nie odliczy.

 

Przykład 1

Podatnik w roku 2010 zaciągnął kredyt refinansowy na spłatę kredytu zaciągniętego w 2006 oraz na rozbudowę domu. Czy może odliczać odsetki od całości kredytu refinansowego?

Z ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym, jest zapis, że odliczamy odsetki od kredytu refinansowego przeznaczonego na spłatę kredytu zaciągniętego na cele o których mowa w art. 26b. Zatem kwota odsetek przypadająca na część odsetek od kredytu na rozbudowę domu nie podlega odliczeniu.

 

Przykład 2

Podatnik spełnia wszystkie warunki do rozliczenia ulgi odsetkowej. W 2010 wziął kredyt refinansowy na spłatę poprzedniego kredytu i równocześnie dobrał kredyt na wykończenie lokalu mieszkalnego. Czy może odliczać odsetki od całej kwoty kredytu (refinansowego i na wykończenie)?

NIE - podatnik może odliczać tylko odsetki od tej części kredytu, która przypada na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu.

Ulga przysługuje tylko podatnikom mającym miejsce zamieszkania w Polsce (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Ulga nie obejmuje spłaty samego kredytu, czy pożyczki zaciągniętych na cele mieszkaniowe, czyli kapitału. Obejmuje tylko odsetki od kredytów (pożyczek) udzielonych przez banki (ewentualnie inne instytucje działające na podstawie prawa bankowego) i przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe .

- WARUNKI UPRAWNIAJĄCE DO KORZYSTANIA Z ULGI ODSETKOWEJ) . Nie wchodzi więc w rachubę odliczanie odsetek np. od pożyczek pochodzących z innych źródeł. Można korzystać z odliczenia, gdy kredyt został zaciągnięty wspólnie, np. przez życiowych partnerów, na mieszkanie czy dom kupowane na współwłasność.

Odliczenie obejmuje jedynie odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która nie przekracza limitu. W latach 2002-2007 r. limit ten wynosił 189.000 zł, w 2008r. limit wynosił 212.870 zł, w 2009 limit wynosił 243.460 zł natomiast w 2010r. limit wynosi 264.810 zł (MP z 2009r., Nr 79 poz. 989).

W zeznaniach rocznych odliczenia wykazuje się w formularzu PIT- D w części B.1., przenosząc kwoty do zeznań (PIT-37 – poz. 101; PIT-36 – poz. 147; PIT-28 – poz. 68.

ZAKRES PRZEDMIOTOWY ULGI ODSETKOWEJ

Od podstawy obliczenia podatku podatnik może odliczyć faktycznie poniesione wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego mu po 1 stycznia 2002r., na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z (art. 26b ust. 1 updof):

• budową budynku mieszkalnego,

• wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej przeznaczonego na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku,

• zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,

• nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Jak wynika z powyższego, prawo do odliczeń odsetek daje tylko zaciągnięcie kredytu (pożyczki) na inwestycje ściśle określone w art. 26b ustawy o PIT. Mówiąc najogólniej, dotyczą one nowo powstałych czy nowo budowanych mieszkań i domów, nie obejmują inwestycji na rynku wtórnym, nie dotyczą też wydatków na zakup gruntu pod wymienione inwestycje.

Podatnik nie ma prawa do ulgi odsetkowej jeżeli zakupił ekspektatywę. Inwestycje, na które należało przeznaczyć kredyt, aby korzystać z możliwości odliczenia odsetek zostały wymienione w art. 26b ust. 1 pkt 1- 4 updof. (SIP 169330)

 

Przykład 1

Podatnik zawarł umowę o kredyt hipoteczny na sfinansowanie zakupu – od osoby fizycznej – rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Środki z kredytu zostały jednorazowo przekazane na konto zbywcy, natomiast podatnik spłaca kredyt w miesięcznych ratach. Czy podlegają odliczeniu od dochodu odsetki od kredytu hipotecznego zaciągniętego na sfinansowanie zakupu – od osoby fizycznej – rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego?

Nie. Ulga przysługuje jedynie na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych związanych m.in. z budową budynku mieszkalnego. (art. 26b ust. 1 pkt 1 updof). Inwestycja mieszkaniowa, na którą podatnik zaciągnął kredyt związana była z zakupem na rynku wtórnym rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego. W tym przypadku dokonano zakupu nakładów poniesionych na budowę budynku mieszkalnego przez poprzedniego inwestora (osobę fizyczną), których nie można utożsamiać z wydatkami poniesionymi przez podatnika na budowę budynku mieszkalnego. Odliczeniu będą podlegały natomiast odsetki od tej części kredytu, która została przeznaczona na dokończenie budowy (SIP 215912).

 

Przykład 2

Czy w sytuacji zakupu nowo wybudowanego budynku od osoby nie prowadzącej działalności budowlanej lub prowadzącej działalność w innym zakresie istnieje możliwość skorzystania z ulgi odsetkowej?

Zgodnie z art. 26b ust.1 pkt 3 updof (w brzmieniu obowiązującym do końca 2006r.) warunkiem koniecznym do skorzystania z „ulgi odsetkowej” jest, by zakup budynku lub lokalu nastąpił od osoby, która wybudowała budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej. Zatem nie jest możliwe skorzystanie z tej ulgi w przypadku zakupu budynku od osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na budowie budynków mieszkalnych w celu ich odsprzedaży lub też od osoby prowadzącej działalność w innym zakresie.

 

Przykład 3

Developer zakupił budynki wojskowe koszarowe. Rozebrał budynki do fundamentów i stawiał nowe mury, czyli budował nowe mieszkania.

Podatnik zakupując lokal od developera ma prawo skorzystać z ulgi. SIP 187035

Uwaga

Przepis art. 26b pozwalał na realizację jednego rodzaju inwestycji. Tym samym w sytuacji, gdy podatnik realizuje kilka różnych (np. zakup mieszkania od dewelopera i budowa domu) inwestycji zaciągając kilka kredytów (do końca 2006r.) mieszczących się w limicie, to ma prawo do ulgi odsetkowej z tytułu tylko jednej inwestycji mieszkaniowej. Podatnik, który uzyskał kredyt mieszkaniowy na zakup mieszkania , a następnie zaciągnął kolejny kredyt z przeznaczeniem na zakup mieszkania (większego), to o ile spełnia pozostałe warunki określone w art. 9 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588), w zw. z art. 26b updof w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007r. może odliczyć zarówno odsetki spłacone od pierwszego kredytu jak i drugiego, z tym, że wyłącznie od tej części łącznej wartości kredytów, która nie przekracza limitu. Użycie na końcu pkt 1-3 w art. 26b ust. 1 wyrazu „albo” oznacza, iż ustawodawca ograniczył prawo do korzystania z ulgi odsetkowej wyłącznie do jednego rodzaju inwestycji. W konsekwencji, skorzystanie przez podatnika z odliczenia z tytułu spłaty odsetek od kredytu zaciągniętego na zakup nowo wybudowanego mieszkania, o którym mowa w pkt 3, pozbawia podatnika możliwości odliczenia od dochodu odsetek od kredytu zaciągniętego na sfinansowanie inwestycji wymienionych w pkt 1-2 i 4.

Jeżeli podatnik realizujący dwie inwestycje tego samego rodzaju zakończył je w różnych latach, w których obowiązywały różne limity, to w związku z nowo zaciągniętym kredytem na realizację kolejnej inwestycji może skorzystać z ulgi odsetkowej tylko do wysokości pierwotnego limitu, dotyczącego łącznie obu inwestycji mających na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.

 

Przykład

Do jakiego limitu podatnik może skorzystać z ulgi odsetkowej w rozliczeniu za 2009 r.: 189.000 zł czy 243.460 zł, w przypadku 2 kredytów zaciągniętych w 2006 r. na sfinansowanie zakupu 2 mieszkań na rynku pierwotnym. Pierwszy kredyt mieszkaniowy zaciągnął w lutym 2006 r. na kwotę 103.200 zł. Przeniesienie własności nastąpiło w 2007 r. Drugi kredyt mieszkaniowy zaciągnięty w grudniu 2006 r. opiewał na kwotę 180.000 zł. Przeniesienie własności nastąpiło w 2009 r. W zeznaniach podatkowych za 2007 i 2008 r. korzystał z ulgi odsetkowej z pierwszego kredytu.

Odp. Podatnikowi przysługuje prawo do skorzystania z ulgi odsetkowej w rozliczeniu za 2009 rok do limitu 189 000 zł.

Fakt, że podatnik posiada już lokal (budynek) mieszkalny nie oznacza, że nie realizuje on własnego celu mieszkalnego. Również, w sytuacji, gdyby dokonał sprzedaży substancji mieszkaniowej, tytułem której korzystał z ulgi, nie można jednoznacznie stwierdzić, że nie dokonywał wydatku na własne cele mieszkaniowe. Takie przypadki muszą być analizowane indywidualnie. Jednak w ostateczności to podatnik musi udowodnić, że dokonywał wydatków na własne cele mieszkaniowe.

Jeżeli podatnik, który korzysta z „ulgi odsetkowej”, przeznaczy zakupiony lokal na wynajem, to może dalej korzystać z ulgi z tytułu spłaty odsetek od kredytu na zakup. Ustawa w art. 26b updof nie zabraniała i nie zawierała zastrzeżenia, że przeznaczanie zakupionego lokalu mieszkalnego na inne cele, niż zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych np. wynajem mieszkania, pozbawi podatnika prawa do ulgi odsetkowej. Jeżeli więc podatnik zaciągnął kredyt na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, a po jakimś czasie decyduje się wynająć mieszkanie to nie utraci prawa do ulgi. Należy jednakże pamiętać, że odsetki od kredytu nie mogą być jednocześnie kosztem uzyskania przychodu pomniejszającym przychód z najmu (SIP 177878).

Wydatki, o których mowa w art. 26b ust. 1 updof dotyczą odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków (art. 26b ust. 8 updof).

Uwaga

Zniesienie wspólności majątkowej nie skutkuje zwiększeniem limitu odliczenia przysługującego w związku ze spłatą kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania. Wyłączenie tej wspólności nie skutkuje bowiem ustaniem małżeństwa. Podatnicy w dalszym ciągu pozostają małżeństwem, co w konsekwencji oznacza, że muszą dokonywać odliczeń w ramach jednego limitu.

Orzeczenie separacji także nie zostało uznane za przesłankę umożliwiającą korzystanie przez małżonków z osobnych limitów odliczeń ulgi odsetkowej.

Natomiast w przypadku, gdy małżonkowie się rozwodzą, należy przyjąć, że będzie przysługiwał im odrębny limit, z tym, że muszą uwzględnić dotychczasowe odliczenia przypadające na każdego z nich.

Przykład

W 2004 roku podatnicy kupiliśmy nieruchomość na kredyt hipoteczny w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej. Korzystali z ulgi odsetkowej we wspólnym rozliczeniu rocznym. W 2007 roku nabyli kolejną nieruchomość na kredyt (bez prawa korzystania z ulgi odsetkowej). W 2009 roku prawomocnie został orzeczony rozwód, a także umowa o podział majątku wspólnego, na podstawie której podatniczka stała się jedyną właścicielką nieruchomości zakupionej w 2004 roku, a były mąż jedynym właścicielem nieruchomości zakupionej w 2007roku. W bankach jednakże nadal są współkredytobiorcami jednego i drugiego kredytu. Czy za 2009 rok podatniczka może sama w swoim rozliczeniu rocznym odliczyć ulgę odsetkową, czy też powinna z byłym mężem podzielić ulgę w częściach równych? Czy w następnych latach będzie mogła sama odliczać całą ulgę odsetkową?

Odp. W związku z rozwodem, należy uwzględnić dotychczasowe odliczenia dokonane przez każdego z małżonków, ponieważ będzie każdemu z nich po rozwodzie przysługiwał odrębny limit dla ulgi odsetkowej. Przepisy ustawy nie zawierały regulacji zgodnie z którą kwotę odliczeń przysługującą każdemu ze współkredytobiorców w ogólnej kwocie spłaconych odsetek należy ustalać proporcjonalnie do udziału w kredycie. Wobec tego odliczeń tych dokonuje ten podatnik, który faktycznie spłaca odsetki. Jeżeli z zaświadczenia z banku nie wynika w jakiej części poszczególni kredytobiorcy ponosili faktycznie wydatki na spłatę odsetek, należy przyjąć, że każdy z nich ponosił je w częściach równych – chyba że podatnicy wykażą, jakiej wysokości zostały faktycznie poniesione przez nich wydatki.

Uwaga

Sfinansowanie z kredytu wydatków na przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na własnościowe prawo do lokalu nie daje prawa do skorzystania z tej ulgi.

 

Przykład 1

Małżeństwo zaciągnęło kredyt na mieszkanie i nabyło prawa do korzystania z ulgi odsetkowej. Kredyt był spłacany z rachunku współmałżonków. Potem nastąpił rozwód, małżonkowie mieszkają jeszcze wspólnie i kredyt jest spłacany z konta męża, lecz podatniczka przelewa swoją część na jego konto. Czy podatniczka będzie uprawniona , by odliczać ulgę odsetkową?

TAK – ma prawo, pod warunkiem, że posiada dowód wpłaty pieniędzy na konto męża tytułem spłaty swojej części kredytu, a umowa w banku jest określona na oboje małżonków.

 

Przykład 2

Osoba fizyczna w 2006 r. zaciągnęła (indywidualnie) kredyt mieszkaniowy na zakup nowego mieszkania. W 2007 r. zawarła związek małżeński. Kredyt w całości jest spłacany przez tego z małżonków, który zaciągnął kredyt. Czy małżonkowie mogą skorzystać z ulgi odsetkowej?

Z ulgi odsetkowej skorzysta tylko małżonek, który zaciągnął kredyt.

 

Przykład

Małżonkowie zaciągnęli kredyt mieszkaniowy w 2006r., spłacają go ze wspólnego konta. Mąż w roku 2009 prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym (nie może zatem skorzystać z odliczenia odsetek).Czy w takiej sytuacji całość zapłaconych odsetek w 2009 roku może w zeznaniu podatkowym odliczyć żona (oczywiście w ramach limitu)?

a. zaświadczenie z banku wystawione jest na imię obojga małżonków

b. zaświadczenie z banku wystawione jest na męża

c. zaświadczenie z banku wystawione jest na żonę

 

Odp. Tak. Całość odsetek może odliczyć żona.

Małżonkowie zaciągnęli kredyt mieszkaniowy w 2006r., spłacają go z konta męża (pomiędzy małżonkami istnieje wspólność ustawowa małżeńska). Mąż w roku 2009 prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym (nie może zatem skorzystać z odliczenia odsetek). Czy w takiej sytuacji całość zapłaconych odsetek w 2009 roku może w zeznaniu podatkowym odliczyć żona (oczywiście w ramach limitu)?

d. zaświadczenie z banku wystawione jest na imię obojga małżonków

e. zaświadczenie z banku wystawione jest na męża

 

Odp. Tak. Całość odsetek może odliczyć żona.

WARUNKI UPRAWNIAJĄCE DO KORZYSTANIA Z ULGI ODSETKOWEJ

Podatnik ma prawo do skorzystania z ulgi odsetkowej jeżeli spełni następujące warunki (art. 26b ust. 2 updof):

1. kredyt (pożyczka) został udzielony po 1 stycznia 2002 r. przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych do udzielania kredytów (pożyczek), czyli bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościową (SKO), a z umowy kredytu (pożyczki) wynika, że dotyczy on jednej z inwestycji wymienionych w art. 26b ust. 1 updof,

 

UWAGA: na podstawie zmian w art. 9 (dodanego ust. 1c) ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) wprowadzonych art. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) - podatnikom przysługuje prawo do odliczenia odsetek od kredytów (pożyczek) refinansowych zaciągniętych w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG albo w Konfederacji Szwajcarskiej.” – na mocy art. 14 ustawy zmieniającej, dodany ust. 1c ma zastosowanie już do uzyskanych dochodów/poniesionej straty od 1 stycznia 2008r.

 

Uwaga

Ulga odsetkowa przysługuje również, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty w walucie obcej. Zaciągnięcie kredytu w walucie obcej nie jest przeszkodą do skorzystania z ulgi odsetkowej, pod warunkiem, że podatnik nabył prawo do tej ulgi do końca 2006r.

Dla przeliczenia wartości kredytu przyjmujemy kurs kupna banku w którym podatnik zaciąga kredyt bo bank przeleje środki na konto podatnika lub na konto dewelopera, natomiast wartość spłacanych odsetek przelicza się na złote po kursie sprzedaży tego banku.

Jeżeli w umowie kredytowej określono w złotych równowartość kredytu przyznanego w walucie, to dla celów określenia limitu odliczenia wartość tego kredyt przyjmujemy tak jak wynika z umowy kredytowej. Taką kwotę należy przyjąć, nawet w sytuacji, gdy kredyt jest wypłacany w transzach.

Jeżeli natomiast w umowie kredytowej nie określono w złotych równowartości kredytu, to kredyt należy przeliczyć na złote wg kursu kupna banku z dnia jego wypłaty, a jeżeli wypłaty dokonywane są w transzach – to wg kursu z dni wypłat poszczególnych transz.

 

Uwaga

Zwiększenie kwoty kredytu oraz jego przewalutowanie nie stanowi okoliczności wyłączającej możliwość korzystania z ulgi odsetkowej – podatnik nie utraci prawa do ulgi odsetkowej, jeżeli aneksem do umowy kredytowej dokona w niej zmian polegających na zwiększeniu kwoty kredytu na budowę domu oraz przewalutowaniu go. Jeżeli aneks dotyczy zwiększenia kredytu w związku z tą samą inwestycją (np. w związku ze wzrostem kosztów inwestycji) - podatnik ma prawo do odliczania odsetek zapłaconych od kwoty podwyższonej aneksem, do wysokości limitu. SIP 191328, 192705, 195573.

 

Przykład

Kredyt konsolidacyjny w wysokości 150.000 w tym na spłatę kredytu mieszkaniowego 95.000 (z czego zrealizowano 93.000), został zwiększony do kwoty 175.000 aneksem do umowy, przy czym kwota na spłatę kredytu mieszkaniowego pozostała bez zmian, choć faktycznie zadłużenie zostało częściowo uregulowane i wynosi 90.000. Jak ustalić udział kredytu mieszkaniowego w konsolidacyjnym? Czy: 1) 95.000/175.000, 2) 93.000/175.000 3) 93.000/173.000 (faktycznie uruchomiony), 4) 90.000/175.000 5) 90.000/173.000 6) inaczej?

Odp. Podatnik może odliczyć odsetki tylko od tej części kredytu, która przypada na wydatki poniesione na nabycie inwestycji. Zatem, prawidłowa jest odpowiedź nr 2 tj. 93.000/175.000.

Inwestycja dotyczy budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych na terytorium RP przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku tego planu – określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej na podstawie obowiązujących ustaw,

 

2. inwestycja dotyczy budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, którego budowa została zakończona nie wcześniej niż w 2002 r., a ponadto w przypadku:

3. budowy, nadbudowy lub rozbudowy budynku na cele mieszkalne lub przystosowaniem i przebudową budynku niemieszkalnego na cele mieszkalne – zakończenie nastąpiło przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na budowę (decyzja przyznająca pozwolenie na budowę musi być prawomocna), nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudowę (przystosowanie) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, i zostało potwierdzone określonym w przepisach prawa budowlanego pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego, a w razie braku obowiązku jego uzyskania – zawiadomieniem o zakończeniu budowy takiego budynku, Trzyletni okres inwestycji, o którym mowa w przepisie, należy liczyć od końca roku, w którym podatnik uzyskał ostateczne pozwolenie na budowę (otrzymanie pozwolenia na budowę nie wystarcza do rozpoczęcia robót budowlanych – zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę) – SIP 169589.

 

Przykład

Jednym z warunków skorzystania z ulgi odsetkowej na nowo budowane mieszkanie jest zakończenie inwestycji w ciągu trzech lat. Pytania: 1.) Rozpoczęcie biegu tego terminu liczone jest od momentu założenia dziennika budowy, czy faktycznego rozpoczęcia prac budowlanych (tzw "wbicie pierwszej łopaty")?. 2) Zakończenie budowy to przeniesienie własności aktem notarialnym czy przeznaczenie budynku do zamieszkania (możliwość zameldowania). 3) czy długość (3-letniego) okresu liczymy co do miesiąca, czy wystarczy w latach (tzn. budowa rozpoczęła się w 2007r. a zakończyła w 2009r)

Odp. Jeżeli pytanie dotyczy budowy budynku mieszkalnego, to jednym z warunków uprawniających do skorzystania z ulgi odsetkowej jest zakończenie budowy przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na budowę (decyzja przyznająca pozwolenie na budowę musi być prawomocna) a jej zakończenie zostało potwierdzone określonym w przepisach prawa budowlanego pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego, a w razie braku obowiązku jego uzyskania – zawiadomieniem o zakończeniu budowy budynku. Trzyletni okres inwestycji należy liczyć od końca roku, w którym podatnik uzyskał ostateczne pozwolenie na budowę. Natomiast jeżeli pytanie dotyczy zakupu nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, to zakończeniem inwestycji jest przeniesienie własności aktem notarialnym. Nie ma znaczenia jaki minął okres od uzyskania pozwolenia na budowę do momentu zakończenia budowy przez inwestora.

 

4. wniesienia wkładu do spółdzielni mieszkaniowej, lub zakupu nowo wybudowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego – została zawarta umowa o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego lub lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo umowa w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego, o przeniesieniu na podatnika własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, której jedną ze stron jest podatnik.

 

Bywają sytuacje, że z aktu notarialnego wynika, iż zakup dotyczy lokalu mieszkalnego i części wspólnych (piwnicy, klatki schodowej oraz garażu), w związku z powyższym podatnicy nie wiedzą, czy odliczeniu podlegają wszystkie odsetki, czy też nie. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) stanowi w art. 2 ust.2, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Z kolei ust. 4 tego artykułu stanowi, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej „pomieszczeniami przynależnymi”. Z tego wynika, że zarówno piwnica i garaż są pomieszczeniami przynależnymi. Odsetki od kredytu przypadające na zakup lokalu mieszkalnego i części wspólnych podlegają odliczeniu. Mogą być jednak takie stany faktyczne, że garaż czy piwnica jest płatny oddzielnie. Należałoby zatem rozróżnić sytuacje, a mianowicie czy w cenie mieszkania uwzględniona jest piwnica lub garaż, czy też nie (czy podatnik płaci za piwnicę, garaż, czy też nie). Jeżeli tak, to ma prawo do odliczenia odsetek od kredytu na zakup tej inwestycji (z aktu notarialnego wynika tylko cena lokalu mieszkalnego). Jeżeli za piwnicę lub garaż płaci podatnik dodatkowo, to wtedy odlicza odsetki od kredytu przeznaczonego wyłącznie na inwestycję mieszkaniową.

 

Uwaga

Brak meldunku w lokalu mieszkalnym, którego zakup został sfinansowany kredytem, nie skutkuje brakiem możliwości odliczania odsetek od tego kredytu – ulga odsetkowa przysługuje także osobie, która nie jest zameldowana w zakupionym lokalu mieszkalnym, oczywiście jeżeli spełnia warunki skorzystania z tego odliczenia. Wśród stawianych warunków nie ma takiego, który dotyczyłby konieczności zameldowania się w zakupionym lokalu mieszkalnym.

W sytuacji nabycia „rozpoczętej budowy” okres trzyletni (dotyczy wydatków poniesionych na dokończenie budowy) liczy się od momentu uzyskania pozwolenia przez osobę, która nabyła tę budowę (SIP 210750).

Zdarza się, że podatnik otrzymał pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego, w części obejmującej pomieszczenia na parterze (nie został wybudowany jeszcze cały dom). Zgodnie z przepisami ulga przysługuje z tytułu spłacania odsetek od kredytu udzielonego m.in. na budowę budynku mieszkalnego. Odliczenia dokonuje się najwcześniej za rok podatkowy, w którym została zakończona dana inwestycja. Pomimo, że podatnik uzyskał pozwolenie na użytkowanie parteru, to nie można uznać, że zakończona została dana inwestycja, bowiem inwestycja sfinansowana kredytem dotyczyła budowy budynku mieszkalnego a nie jego części. Podatnik zatem nie nabył prawa do odliczania odsetek, gdyż inwestycja (budowa budynku mieszkalnego) nie została zakończona.

 

5. do zeznania, składanego za rok, w którym po raz pierwszy dokonuje się odliczenia, podatnik dołączy oświadczenie – PIT-2K (art. 26b ust. 9 updof) o wysokości wszystkich poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, w tym o wysokości wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników podatku od towarów i usług nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku.

 

W sytuacji, gdyby kredyt udzielony został nie tylko na inwestycję wskazaną w art. 26b, np. nie tylko na zakup mieszkania ale także na zakup gruntu, w PIT-2K w poz. 37 nie wpisujemy pełnej kwoty udzielonego kredytu, lecz tylko tę część kredytu, która przypada na inwestycję objętą niniejszą ulgą (w tym przypadku na mieszkanie).

ODLICZENIE STOSUJE SIĘ, JEŻELI ODSETKI

• zostały faktycznie zapłacone, a ich wysokość i termin zapłaty są udokumentowane dowodem wystawionym przez podmiot udzielający kredytu,

• nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie, chyba że zwrócone odsetki zwiększyły podstawę obliczenia podatku,

• nie zostały odliczone od przychodów na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
  Skorzystanie z ulgi jest niemożliwe, gdy podatnik lub jego małżonek korzystał lub korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe(stare „ulgi budowlane”), przeznaczonych na:

• zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,

• budowę budynku mieszkalnego,

• wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej,

• zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,

• nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne,

• przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu,

• systematyczne gromadzenie oszczędności na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach.

 

Skorzystanie z ulgi odsetkowej będzie jednak możliwe w przypadku zwrotu wcześniej dokonanych odliczeń z powyższych tytułów a zwrot możliwy jest do upływu okresu przedawnienia - SIP 210107 (patrz przykład nr 2).

 

Uwaga

Nie w każdym jednak przypadku podatnik, który korzystał z ulgi mieszkaniowej, pozbawiony jest prawa do odliczania wydatków na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe.

Z treści przepisu 26b ust. 2 pkt 7 updof wynika, iż ustawodawca wprowadził ograniczenia w stosowaniu ulgi odsetkowej wyłącznie w odniesieniu do podatników korzystających z ulg związanych z zaspokojeniem własnych celów mieszkaniowych. Nie można do nich zaliczyć ulgi umożliwiającej odliczanie wydatków poniesionych na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim, co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, (art. 26 ust. 1 pkt 8 updof w brzmieniu obowiązującym do końca 2000r.) oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku. Powyższa ulga nie jest ulgą poniesioną w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych, nie została wymieniona w art. 26b ust. 2 pkt 7 updof. Podatnik, który w latach wcześniejszych odliczał od dochodu wydatki związane z budową budynku z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali na wynajem, ma w związku z tym prawo korzystania z odliczania od dochodu wydatków na spłatę kredytu zaciągniętego na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, jeżeli spełnia pozostałe warunki wymienione w art. 26b updof.

W przypadku korzystania przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z odliczenia od dochodu z tytułu spłaty w latach 1995-1999 kredytu zaciągniętego przez spółdzielnie mieszkaniowe do dnia 31 maja 1992 r. stwierdzić należy, że o ile odliczenie spłaty kredytów zaciągniętych przez spółdzielnie mieszkaniowe dokonywane było przez w ramach odrębnej ulgi podatkowej (nie pomniejszającej limitu dużej ulgi budowlanej), podatnikom przysługuje prawo do odliczeń na zasadach określonych w art. 26b ustawy.

Możliwości korzystania z tzw. ulgi odsetkowej zostały pozbawione osoby, które w latach obowiązywania przepisów ustawy, dokonywały odliczeń na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. a-f i pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 1992-1996 oraz art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. a-f i pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 1997-2001, lub kontynuowały przedmiotowe odliczenia na zasadzie praw nabytych, ustanowionych przez ustawodawcę.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w latach 1995-1999 odliczeń wydatków poniesionych na spłatę zadłużenia z tytułu zaciągniętych przez spółdzielnie mieszkaniowe do dnia 31 maja 1992 r. kredytów na budownictwo mieszkaniowe, o których mowa w przepisach dotyczących wykupu odsetek od tych kredytów ze środków budżetu państwa, podatnicy nie dokonywali na podstawie ww. przepisów ustawy, lecz w ramach odrębnej ulgi podatkowej, tj. najpierw na podstawie art. 6 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 5, poz. 25), a następnie na podstawie art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 137, poz. 638).

Dopiero, począwszy od 2000 r., w związku z wygaśnięciem wyżej przytoczonych regulacji oraz mając na uwadze uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995r. (sygn. akt III AZP 34/95 – lex 23261,), uznano, że omawiane wydatki podatnicy mogą odliczać od podatku na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy, jako wydatki na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej (pismo Ministerstwa Finansów z dnia 10 marca 2000 r. Nr PB5/IMD-0209-525/00 adresowane m.in. do wszystkich izb skarbowych – lex 955).

Zatem, tylko w przypadku, gdy z tytułu spłaty zaciągniętych przez spółdzielnie mieszkaniowe do dnia 31 maja 1992 r. kredytów na budownictwo mieszkaniowe, podatnik lub jego małżonek, korzystali z odliczeń od podatku na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w latach 1997-2001, lub na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 134, poz. 1509), nie przysługuje im prawo pomniejszenia dochodu do opodatkowania o odsetki, o których mowa w art. 26b ust. 1 ustawy.

Zdarza się, że mieszkania są kupowane na współwłasność, a współwłaściciele, np. życiowi partnerzy, zaciągają wspólnie kredyt mieszkaniowy w banku. Zdarza się też, że tylko jeden ze współwłaścicieli ma prawo do ulgi, bo drugi np. korzystał wcześniej z dużej ulgi budowlanej, albo tylko jeden faktycznie spłaca, w tym przypadku jeśli w umowie nie wskazano, jaka część kredytu obciąża każdego ze współwłaścicieli, jeśli został udzielony w jednej kwocie obojgu kredytobiorcom, może całość odsetek przypadających od spłat tego kredytu odliczyć ten, kto faktycznie go spłaca. Gdyby jednak w umowie było wskazane, że np. 1 tego kredytu obciąża jednego, a 3 drugiego współwłaściciela, każdy może odliczać tylko odsetki przypadające od jego części; jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierały regulacji zgodnie z którą kwotę odliczeń przysługującą każdemu ze współkredytobiorców w ogólnej kwocie spłaconych odsetek należy ustalać proporcjonalnie do udziału w kredycie, a w razie braku dowodu określającego wysokość udziałów współkredytobiorców należy przyjąć, że udziały są równe. Tym samym brak jest podstaw do zobowiązania podatnika, aby dzielił wydatki uprawniające do skorzystania z ulgi odsetkowej stosownie do współwłasności w częściach ułamkowych - pismo MF z 30.08.2006r. nr DD/PB5/IK-066-4-26/06 (opublikowane w Biuletynie Skarbowym z 2006r. nr 6 , str. 13 , lex 6176)

 

Uwaga!

Jeżeli z zaświadczenia z banku nie wynika kto ile spłacił, przyjmuje się że w częściach równych, chyba że małżonkowie wykażą w jakiej wysokości faktycznie ponieśli wydatki (SIP 230615).

 

Przykład 1

W 2006r. został zaciągnięty kredyt w wys. 200.000 zł na zakup od dewelopera nowego mieszkania. Kredyt przyznany był w połowie rodzicom i w połowie córce. Z aktu notarialnego podpisanego w 2009r. wynika, że mieszkanie zakupiła tylko córka. Kredyt w całości spłacają rodzice. Czy rodzice mają prawo do ulgi odsetkowej?

Nie. Pomimo, że rodzice spłacają kredyt nie mają prawa do ulgi odsetkowej ponieważ nie zrealizowali celu mieszkalnego w skazanego w art. 26b (w brzmieniu do końca 2006r.). Z drugiej strony córka również nie ma prawa do korzystania z tej ulgi, chociaż kupiła mieszkanie czyli zrealizowała własny cel mieszkalny, lecz nie spłaca kredytu wraz z odsetkami.

 

Przykład 2

Czy możliwe jest skorzystanie z ulgi odsetkowej w zeznaniu podatkowym za 2009r. w sytuacji, gdy umowa przedwstępna kupna lokalu mieszkalnego została zawarta z developerem w lutym 2009 r. a umowa przenosząca własność lokalu będzie zawarta czerwcu 2010 r. ?

Nie. W przypadku zakupu lokalu mieszkalnego od przedsiębiorcy, który wybudował go w zakresie działalności gospodarczej, dokumentem potwierdzającym jest umowa zawarta w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności takiego lokalu mieszkalnego lub przeniesieniu na podatnika własności lokalu mieszkalnego. A zatem zakończeniem inwestycji w tym przypadku nie jest moment zakończenia budowy budynku, w którym znajduje się lokal, ale moment przeniesienia na podatnika prawa własności (art. 26 b ust. 2 pkt 4 lit. b updof). Tym samym pierwszego odliczenia wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu podatnik może dokonać dopiero w rozliczeniu rocznym za rok podatkowy, w którym został sporządzony akt notarialny. W związku z powyższym pierwszego odliczenia wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu podatnik może dokonać dopiero w zeznaniu rocznym za 2010r., ale tylko w przypadku spełnienia pozostałych warunków koniecznych do skorzystania z prawa do odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego.

KREDYTY OD KTÓRYCH ODSETKI NIE PODLEGAJĄ ODLICZENIU

Odliczeniu nie podlegają odsetki od kredytów (art. 26b ust. 3 updof):

• udzielanych ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego towarzystwom budownictwa społecznego oraz spółdzielniom mieszkaniowym na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane mające na celu budowę mieszkań na wynajem oraz udostępniania lokalu mieszkalnego na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na podstawie przepisów o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego,

• udzielanych przez kasy mieszkaniowe na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego,

• udzielanych na usuwanie skutków powodzi na zasadach określonych w przepisach o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na usuwanie skutków powodzi,

• objętych wykupem odsetek ze środków z budżetu państwa na zasadach określonych w przepisach o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych,

• wykorzystywanych na nabycie gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu w związku z inwestycjami mającymi na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych określonych w art. 26b ust 1 updof. W przypadku wykorzystania kredytu na cele umożliwiające odliczenie oraz na nabycie gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu odliczeniu nie podlegają odsetki od ustalonej proporcjonalnie części kredytu przeznaczonej na nabycie gruntu albo prawa wieczystego użytkowania w łącznych wydatkach wykazanych w PIT-2K.,

• zaciągniętych na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 września 2006r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. Nr 183, poz. 1354) – art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588).

 

Przykład 1:

Rozliczenie ulgi odsetkowej w sytuacji, gdy kredyt został zaciągnięty na cele wymienione w przepisie i na inne cele np. zakup gruntu (wyposażenie mieszkania, domu); 200.000 – kredyt

4.000 – odsetki

35.000 – zakup gruntu

250.000 - całość poniesionych wydatków

I. limit odliczenia

189.000/200.000 = 94,5%

4.000x 94,5% = 3.780

II wydatki na zakup gruntu w całości wydatków

35.000/250.000 = 14%

III. odsetki do wysokości limitu pomniejszone o część przypadającą na zakup gruntu 3.780 x 14% = 529, 20

Do odliczenia - 3.250,80

 

Przykład 2:

Rozliczenie ulgi odsetkowej w sytuacji, gdy kredyt został zaciągnięty w kwocie 200.000 zł na cele wymienione w przepisie i na inne cele np. zakup gruntu (wyposażenie mieszkania, domu), a następnie zastąpiony kredytem konsolidacyjnym w kwocie 400.000 zł.

kredyt I - 200.000 zł

odsetki od kredytu I - 4.000 zł

zakup gruntu - 35.000 zł

całość poniesionych wydatków - 250.000 zł

kredyt II – 400.000 zł

odsetki od kredytu II – 5.000 zł

wydatki na spłatę kredytu I – 150.000 zł

I. limit odliczenia I kredytu

189.000/200.000 = 94,5 %

II. wydatki na zakup gruntu w całości wydatków

35.000/250.000 = 14%

III. udział I kredytu w II kredycie

150.000/400.000 = 37,5%

III. odsetki przypadające na spłatę I kredytu

5.000 x 37,5% = 1.875

IV. odsetki od kredytu I ograniczone wysokością limitu

1.875 x 94,5% = 1.771,88

V. odsetki przypadające na zakup gruntu

1.771,88 x 14% = 248,06

VI. odsetki do odliczenia

1.771,88 – 248,06 = 1.523,82

 

Przykład

W 2005r zaciągnięto kredyt w wysokości 120.000 zł. Wartość inwestycji 150.000 zł, wkład własny 30.000 zł. W cenie mieszkania są udziały za wieczyste użytkowanie gruntów w kwocie 10.000 zł. Odsetki od kredytu 5000 zł. Jak obliczyć jaka część odsetek będzie podlegała odliczeniu?

Odp. Wartość zaciągniętego kredytu mieści się w obowiązującym w roku 2005 limicie, zatem można odliczyć całość odsetek wyłączając jedynie wydatki na zakup udziału za wieczyste użytkowanie gruntu. W tym celu kwotę na zakup udziału za wieczyste użytkowanie należy podzielić przez wartość inwestycji i pomnożyć przez 100. Otrzymana liczba to procent. Następnie wartość zapłaconych odsetek mnożymy przez wyliczony procent. Otrzymana wartość stanowi kwotę, którą należy odjąć z całości zapłaconych odsetek.

 

Przykład

Kredyt przyznany w 2005 roku. Kwota kredytu = 95.000 zł. Akt notarialny 2006 rok. Wydatki na nabycie lokalu mieszkalnego = 85.000 zł. Wydatki na nabycie udziału w gruncie = 200 zł. Reszta kredytu skonsumowana na inne wydatki (koszt kredytu, przeprowadzki, remontu, mebli) Od jakiej kwoty kredytu odsetki podlegają odliczeniu:

1. 85.000/95.000 = 89,47%?

2. (95.000 - 200) / 95.000 = 99,79%?

3. innej?

Odp. Odliczeniu podlega kwota przypadająca na zakup lokalu mieszkalnego, czyli odpowiedź nr 1, tj. 85.000/95.000.

 

Przykład

W roku 2006 podatnik zaciągnął kredyt hipoteczny, na który składa się kwota na zakup mieszkania (znacznie przewyższająca 243.460), kwota na garaż oraz na wykończenie. Wszystkie warunki z ustawy są spełnione. Czy aby poprawnie wyliczyć odsetki do odliczenia należy przeprowadzić następujące obliczenia (akt notarialny na mieszkanie z 2009roku):1. 243.460*(odsetki od całości kredytu zapłacone w latach 2006-2009)/całkowita kwota kredytu = x (odsetki po wyliczeniu limitu) 2. (część kredytu przeznaczona tylko na lokal/całkowita kwota kredytu)* x = kwota odsetek do odliczenia. Jakie informacje należy umieścić w pozycjach 32 (kwota wydatków poniesiona tylko na zakup lokalu mieszkalnego?) oraz 37 (wartość kredytu przeznaczona na zakup mieszkania, czy też wartość całkowita kredytu z garażem i wykończeniem) formularza PIT-2K?

 

Odp.

1. Jeśli chodzi o ulgę odsetkową to w przypadku odliczania odsetek należy zastosować następujący wzór: limit (243.460 zł) x kwota zapłaconych odsetek w danym roku podzielone przez wysokość zaciągniętego kredytu = kwota odsetek podlegających odliczeniu.

2. Jednakże ulga, nie może być zastosowana w odniesieniu do wydatków na nabycie garażu i wykończenie mieszkania, dlatego kwotę odsetek podlegających odliczeniu powinno się odpowiednio pomniejszyć. W tym celu należy obliczyć stosunek wydatków na zakup garażu i wykończenie mieszkania do całości poniesionych wydatków. Otrzymaną proporcję należy zastosować do kwoty odsetek wyliczonych wg wzoru z pkt 1.

3. W zeznaniu za 2009 r. podatnik ma również prawo do odliczenia odsetek zapłaconych w latach 2006-2008 - kwotę odsetek podlegającą odliczeniu oblicza sięw sposób wskazany powyżej. 4. W PIT-2K w poz. 32 wpisujemy tylko wydatki na zakup lokalu mieszalnego, zaś w poz. 37 wartość kredytu przeznaczoną wyłącznie na zakup mieszkania.

 

Przykład

Umowa kredytu hipotecznego z 2002 roku (mieszkanie własnościowe notarialnie przeniesione również w 2002 roku) w swej treści nie zawiera kwoty kredytu w złotych, a jedynie w CHF. Jako przeznaczenie kredytu wskazane jest: finansowanie zaliczek wpłacanych na poczet ceny zakupu od inwestora budowlanego nieruchomości mieszkalnej (nie ma mowy o gruncie), refinansowanie kosztów własnych poniesionych na zakup lokalu mieszkalnego. Nie ma wyszczególnionych żadnych innych proporcji. Kwota kredytu zabezpieczona wekslem na 246.000 zł, cena mieszkania z aktu notarialnego = 251.000 zł, cena gruntu (udział) = 63.000 zł, opłaty notarialne (jeśli ma to znaczenie) = 9.000 zł. Jaką część odsetek zapłaconych w kolejnych latach (kredyt ten sam) podatnik może odliczyć w zeznaniu?

Odp. Kredyt zaciągnięty w walucie obcej nie jest przeszkodą w korzystaniu z ulgi odsetkowej. Dla przeliczenia wartości kredytu przyjmujemy kurs kupna banku, w którym został zaciągnięty kredyt z dnia jego wypłaty a jeżeli wypłaty były dokonywane w transzach – to wg kursu z dni wypłat poszczególnych transz. Nie ma znaczenia kwota zabezpieczenia wskazana na wekslu. W roku 2002 limit ulgi odsetkowej wynosił 189.000 zł. Odliczeniu podlegają odsetki jedynie przypadające na zakup mieszkania. Jeżeli kwota kredytu przekracza kwotę limitu ulgi należy: 1. Obliczyć limit odliczenia - w tym celu kwotę limitu ulgi należy podzielić przez kwotę kredytu i pomnożyć przez 100. Obliczony wskaźnik procentowy pomnożyć przez wszystkie zapłacone odsetki. Wynik tego działania to kwota odsetek mieszcząca się w limicie ulgi. 2. Obliczyć jaki jest udział procentowy ceny gruntu w całości inwestycji. W tym celu cenę gruntu należy podzielić przez wartość inwestycji i pomnożyć przez 100. 3. Obliczenie odsetek mieszczących się w limicie przypadających na zakup mieszkania - kwotę odsetek mieszczących się w limicie ulgi należy pomnożyć przez procent przypadający na zakup gruntu. Otrzymana liczba to odsetki, których nie można odliczyć. 4. Kwotę odsetek mieszczących się w limicie ulgi (pkt 1) należy pomniejszyć o odsetki przypadające na grunt (pkt 3). Wynik tego działania to wysokość przysługującego odliczenia.

 

Przykład 3:

Podatnik zaciągnął kredyt i wpłacił na mieszkanie w TBS. Ulga nie przysługuje, ponieważ podatnik nie nabywa mieszkania, a tylko partycypuje w kosztach budowy lokalu, po zakończeniu nabywa tylko prawo do zawarcia umowy najmu a nie nabywa prawa własności lokalu SIP 153088

TERMIN I LIMIT ODLICZENIA Z TYTUŁU ULGI ODSETKOWEJ

Odliczenia wydatków na spłatę odsetek od kredytu udzielonego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych o których mowa w art. 26b ust. 1 updof, podatnik może dokonać najwcześniej za rok podatkowy, w którym inwestycja została zakończona (art. 26b ust. 5 updof). Jeżeli roczny dochód podatnika okaże się niewystarczający do odliczenia całej kwoty odsetek w nim zapłaconych, różnica nie może być odliczona w latach następnych.

Odstępstwo od tej zasady dotyczy jedynie odsetek zapłaconych w trakcie trwania inwestycji. Odsetki zapłacone do czasu zakończenia inwestycji można odliczyć od podstawy obliczenia podatku dopiero w rozliczeniu za rok, w którym po raz pierwszy odsetki zostały odliczone. Odsetki te mogą zostać rozliczone również w roku podatkowym następującym bezpośrednio po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki – ale w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia, a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia (art. 26b ust. 6, 7 updof).

Zatem odsetki zapłacone w okresie, w którym podatnikowi nie przysługiwało jeszcze prawo do ulgi, mogą być odliczone od dochodu tylko w ciągu dwóch kolejnych lat. Część odsetek nie odliczoną w tym okresie, podatnik nie będzie mógł już odliczyć.

 

Uwaga

W przypadku, gdy podatnik w roku zakończenia inwestycji ma zbyt mały dochód (albo jest opodatkowany zgodnie z art. 30c lub ryczałtem), może wybrać rok w którym zacznie odliczać odsetki. Jednakże w związku z tym, że po raz pierwszy zacznie odliczać odsetki później niż za rok podatkowy, w którym została zakończona dana inwestycja, nie będzie miał prawa do odliczenia wszystkich odsetek dotychczas zapłaconych.

Ustawodawca sprecyzował jakie odsetki podatnicy mogą odliczać za rok podatkowy w którym po raz pierwszy zaczną dokonywać odliczenia. Dotyczy to wyłącznie odsetek zapłaconych przed rokiem kiedy zakończono inwestycję.

Przykład kredyt zaciągnięty w 2005r. odsetki płacone od 2005r.;

inwestycja została zakończona w 2007;

podatnik może zacząć odliczać odsetki, ale tego nie robi;

po raz pierwszy zacznie odliczać w 2011r.(w zeznaniu za 2010);

podatnik może odliczać odsetki zapłacone w 2010 oraz ponieważ to pierwszy rok kiedy zaczyna odliczać może odliczyć również odsetki za 2005 i 2006r.;

Pozostałe odsetki za lata 2007, 2008, 2009 przepadną.

 

Przykład

1. Czy w sytuacji, gdy kredyt hipoteczny został zaciągnięty w roku 2006 i inwestycja została zakończona w 2007, natomiast w rozliczeniach rocznych za lata 2007, 2008 nie była odliczana ulga odsetkowa, można sumę odsetek za lata 2006-2009 uwzględnić przy składaniu zeznania za rok 2009; czy też wymagane jest złożenie korekt do zeznań za lata poprzednie.

2. Czy jeżeli podatnik rozpoczyna odliczanie odsetek od kredytu hipotecznego w zeznaniu za rok 2009, przysługuje mu limit wysokości kredytu hipotecznego obowiązujący w 2007 czy też ten wyższy za rok 2009?

Odp.

Ad/1 Z ulgi odsetkowej można skorzystać najwcześniej rozliczeniu za rok podatkowy, w którym zakończona została inwestycja. Odsetki zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy korzysta z tej ulgi. Zatem, jeżeli podatnik skorzysta z ulgi odsetkowej po raz pierwszy dopiero w rozliczeniu za 2009 r., to odliczeniu podlegać będą odsetki zapłacone w 2009 r. oraz w 2006 r., natomiast odsetki za lata 2007-2008 przepadną. Jednakże podatnik ma prawo do złożenia korekt zeznań podatkowych za lata 2007-2008, w których uwzględnione zostanie odliczenie ulgi odsetkowej.

Ad/2 Do ustalenia kwoty odsetek podlegających odliczeniu zawsze bierzemy pod uwagę limit, jaki obowiązywał w roku zakończenia inwestycji - czyli w 2007 r. a więc 189.000 zł.

W ustawie podatkowej brak jest zapisu, który pozwalałby podatnikom na odliczanie w latach następnych odsetek zapłaconych w latach wcześniejszych a nie odliczonych z uwagi na zbyt mały dochód albo inną formę opodatkowania niż skala podatkowa. Dlatego też jeżeli w następnych latach (już po dokonaniu pierwszego odliczenia) podatnik nie będzie odliczać odsetek z uwagi na inną formę opodatkowania albo brak dochodu to odsetki za te lata nie kumulują się do odliczenia w latach następnych.

 

UWAGA: na podstawie zmian w art. 9 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588) wprowadzonych ustawą z dnia 6 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw podatnikom rozszerzono zakres ulgi odsetkowej o odsetki od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego udzielonego podatnikowi w latach 2002-2006, oraz o odsetki od kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę kredytu (pożyczki) refinansowego czy konsolidacyjnego.

Odliczenie odsetek od kredytu (pożyczki) refinansowego, jakie podatnik spłacił przed 1 stycznia 2008 r. w przypadku podatników, którzy inwestycję mieszkaniowa (np. budowę domu) zakończyli przed tym dniem (tj. przed wejściem w życie omawianych regulacji, które mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2008 r.) umożliwia dodany w art. 9 powyższej ustawy ust. 1b: „Odsetki od kredytu (pożyczki), o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, zapłacone w latach 2002-2007 w związku z inwestycją zakończoną przed dniem 1 stycznia 2008 r., zgodnie z art. 26b ust. 2 pkt 4 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., podlegają odliczeniu na zasadach określonych w ustawie wymienionej w art. 1 lub 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., od dochodu (przychodu) uzyskanego w roku 2008 lub 2009. Do odliczenia wydatków, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie stosuje się art. 26b ust. 5-7 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. Przepis ust. 1a stosuje się odpowiednio”.

Reasumując, regulacja zawarta w art. 26b ust. 5-7 ustawy nie ma zastosowania do kredytów refinansowych (konsolidacyjnych) dotyczących inwestycji zakończonych przed 1 stycznia 2008r.

Odliczenia dotyczą odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu – odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków (art. 26b ust. 8 updof).

Wysokość dokonywanych odliczeń jest limitowana. Odliczenie obejmuje jedynie odsetki od tej części kredytu, która nie przekracza, ustalonej w roku zakończenia inwestycji, kwoty określonej jako iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej oraz wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczania premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 26 b ust. 4 updof). Kwota ta w kolejnych następujących po sobie latach podatkowych nie może ulec zmniejszeniu. W tym celu dla ustalania tej podstawy przyjmuje się najwyższy w okresie obowiązywania ustawy wskaźnik przeliczeniowy 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczania premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy (za II kwartał 2006 r. (art. 26b ust. 10 updof).

Odliczenie obejmuje jedynie odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która nie przekracza limitu. W latach 2002-2007 r. limit ten wynosi 189.000 zł. W 2008r. limit wynosi 212.870 zł, w 2009 limit wynosi 243.460 zł, natomiast w 2010r. – limit wynosi 264.810 zł (MP z 2009r., Nr 79 poz. 989). Ostateczną kwotę limitu kredytu podatnik zobowiązany jest ustalić dopiero w roku zakończenia inwestycji. Ustalony zaś limit będzie dla niego obowiązujący w następnych latach.

WZÓR NA OBLICZENIE KWOTY ODSETEK PODLEGAJĄCEJ ODLICZENIU

189.000 x kwota zapłaconych odsetek

wysokość zaciągniętego kredytu

- SIP 190372

Jeżeli podatnik realizujący dwie inwestycje tego samego rodzaju zakończył w różnych latach, w których obowiązywały różne limity, to w związku z nowo zaciągniętym kredytem na realizację kolejnej inwestycji może skorzystać z ulgi odsetkowej tylko do wysokości pierwotnego limitu, dotyczącego łącznie obu inwestycji mających na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.

Przykład 1

Państwo Anna i Tadeusz Nowak są w separacji. W 2006 r. każde z małżonków dokonało zakupu mieszkania w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym i sfinansowało ten zakup kredytem bankowym. Pani Anna zaciągnęła kredyt w wysokości 120.000 zł, a pan Tadeusz w kwocie 180.000 zł. Wcześniej żadne z nich nie korzystało z ulg mieszkaniowych. W związku z tym, że zaciągnięte przez nich kredyty wykraczają poza granice wyznaczonego na 2006 r. limitu, nie będą oni mogli odliczyć całości odsetek od zaciągniętych kredytów. Odliczeniu będą podlegały odsetki od kredytu nieprzekraczającego kwoty 189.000 zł.

Zapłacone w 2006 r. przez panią Annę odsetki wyniosły 5.500 zł, a przez pana Tadeusza - 7.425zł.

We wnioskach zawartych w zeznaniach podatkowych państwo Nowak mogą postanowić, że odliczeń dokonają od dochodu każdego z małżonków, we wskazanej proporcji. Przykładowo pani Anna może odliczyć odsetki w kwocie 3.464,74 zł, a pan Tadeusz w kwocie 4.678,01 zł.

 

Przykład 2

We wrześniu 2006r. zawarliśmy związek małżeński Każde z nas do tego czasu (tj. do września 2006r.) zaciągnęło kredyt. Przy czym żona w kwocie 100.000 zł, a ja w kwocie 120.000 zł. Pierwszego odliczenia odsetek od tych kredytów dokonamy w rozliczeniach za 2006r. Czy w opisanej sytuacji w rozliczeniu za ten rok każde z nas ma prawo uwzględnić zapłacone odsetki, czyli łącznie odsetki od kredytu na kwotę 220.000 zł?

W przedstawionym stanie faktycznym każdy z małżonków nabył prawo do odliczeń w roku zawarcia związku małżeńskiego, zatem przysługuje im wspólny limit w wysokości 189.000 zł.

 

Przykład 3

Państwo "K" związek małżeński zawarli we wrześniu 2006 r. Przed zawarciem małżeństwa (w marcu 2006 r.) każde z małżonków zaciągnęło kredyt na zakup mieszkania. Przy czym żona zaciągnęła go w wysokości 100.000 zł, a mąż w kwocie 120.000 zł. W 2006 r. odsetki zapłacone od łącznej kwoty kredytów wyniosły 7.700 zł.

• « poprz.
• nast. »